The Polish Rider

Một chàng trai cưỡi ngựa băng qua vùng đất mờ tối, điềm tĩnh và cảnh giác, hướng về một hiểm nguy ta không nhìn thấy. Không ai chắc anh là ai, và có lúc giới nghiên cứu còn nghi ngờ cả người vẽ. Chính bí ẩn ấy làm nên sức hút.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tranh thường được xác định vẽ vào thập niên 1650; Wikidata ghi năm 1655, còn Wilhelm von Bode năm 1883 gọi đây là tác phẩm giai đoạn cuối của Rembrandt, khoảng năm 1654. Lịch sử được biết của bức tranh bắt đầu ở Ba Lan. Trong thư năm 1793 gửi vua Stanisław August, chủ nhân Michał Kazimierz Ogiński gọi người cưỡi ngựa là một kỵ binh Cozak, và nhà vua nhận ra đó là một thành viên đội kỵ binh không chính quy Lisowczyk. Tranh qua tay nhiều gia đình quý tộc Ba Lan cho đến khi nữ bá tước Waleria Tarnowska mang về Dzików ở Galicia năm 1834. Năm 1910 Zdzisław Tarnowski bán tranh cho Henry Frick, và nay nó thuộc Bộ sưu tập Frick ở New York.

Điều nên ngắm kỹ

Một kỵ sĩ trẻ ngồi trên lưng ngựa giữa vùng núi trơ trụi, có một tòa nhà bí ẩn, mặt nước tối và xa xa là dấu vết của một đám cháy. Gương mặt anh được vẽ tuyệt đẹp, mang vẻ bí ẩn và có phần trang nghiêm. Hãy để ý trang phục, vũ khí và ống tên; có người tin những thứ ấy, cả giống ngựa nữa, đều là của Ba Lan, dù năm 1944 Julius Held cho rằng trang phục có thể là của Hungary. Nhiều chỗ ở phần nền được vẽ rất phác hoặc còn dang dở. Tranh người cưỡi ngựa hiếm thấy ở Rembrandt; bức duy nhất khác được biết là Chân dung Frederick Rihel năm 1663.

Ý nghĩa và dụng ý

Đây có phải là chân dung không? Các chủ nhân thế kỷ 18 nói tranh vẽ Marcjan Aleksander Ogiński; người khác đề xuất nhà thần học Tin Lành Jonasz Szlichtyng, và năm 1912 hai học giả Ba Lan cho rằng người mẫu là Titus, con trai Rembrandt. Các cách đọc lịch sử trải từ vua David, người con hoang đàng, đến Tamerlane, Gijsbrecht IV xứ Amstel, hay một chiến binh của Chúa bảo vệ Đông Âu trước quân Thổ. Nhà phê bình Waldemar Januszczak cho rằng đó là Kỵ sĩ thứ nhất của Khải Huyền, băng qua châu Âu tan hoang sau Chiến tranh Ba mươi năm. Vẻ lý tưởng hóa, khó đoán của nhân vật giữ cho mọi giả thuyết còn sống.

Di sản

Năm 1984, Josua Bruyn thuộc Dự án Nghiên cứu Rembrandt dè dặt gợi ý tên học trò Willem Drost. Ý kiến ấy vẫn là thiểu số và nay nhìn chung bị bác bỏ; bảo tàng Frick chưa bao giờ đổi nhãn khỏi tên Rembrandt, còn Simon Schama và Ernst van de Wetering đều ủng hộ bậc thầy. Một nghiên cứu năm 1998 của dự án kết luận có thêm bàn tay của một họa sĩ khác, nên có thể Rembrandt đã bỏ dở và người khác hoàn tất. Năm 1993, họa sĩ Russell Connor giễu cuộc tranh luận bằng một bức tranh vẽ Rembrandt đứng trước bức Kỵ sĩ Ba Lan còn dang dở, được tạp chí The New Yorker đăng như một trò đùa.