Pieter Bruegel the Elder · 1568

Một ông già áo đen rời bỏ thế gian, hai tay chắp lại, mắt cúi xuống, trong khi một tên trộm nhỏ rách rưới nằm trong quả cầu thủy tinh cắt túi tiền của ông, và những chông sắt chờ sẵn trên lối đi. Bruegel vẽ bức tranh tròn cay đắng này năm 1568.
Kẻ ghét đời là bức tranh màu keo trứng trên vải do Pieter Bruegel Cha vẽ năm 1568, một bức tranh đạo đức nhỏ mà các biểu tượng mở ra nhiều cách hiểu. Cảnh tròn được đặt trong một khung vuông, và ở dưới có dòng chữ tiếng Flemish: Vì thế gian bội bạc, nên tôi đi để tang. Bức tranh là một hình ảnh đạo đức xoay quanh câu nói ấy, mỗi nhân vật đều như đáp lại lời than của ông già. Tranh khoảng 86 x 85 cm và nay ở Bảo tàng Quốc gia Capodimonte tại Napoli. Các nguồn không cho biết ai đặt vẽ hay tranh từng treo ở đâu trước khi về Napoli.
Một ông già râu trắng mặc áo choàng đen có mũ trùm, hai tay chắp trước ngực. Phía sau, một người nhỏ hơn đi chân đất dùng dao cắt dây túi tiền của ông. Ông già có vẻ chìm đắm trong suy nghĩ đến mức không nhận ra vụ trộm, cũng không thấy những chông sắt có gai rải trên đường đi. Tên trộm bị bao trong một quả cầu có thánh giá trên đỉnh, biểu tượng quả cầu quyền lực. Ở hậu cảnh, xa khỏi màn kịch nhỏ này, một người chăn cừu đang trông đàn. Hãy đọc bức tranh tròn thật chậm, từ dòng chữ lên các nhân vật rồi ra phong cảnh.
Nhân vật trong quả cầu có thể tượng trưng cho thói phù hoa, dù ý nghĩa tôn giáo của quả cầu mở ra những cách hiểu khác: chính thế gian đang móc túi người tự nhận là rời bỏ nó. Những chông sắt đặt trên đường cho thấy ông không thể cứ thế bỏ đi khỏi thế gian như ông muốn. Bruegel đặt ông đối lập với người chăn cừu ở hậu cảnh, người được xem là đức hạnh hơn vì giản dị, đàng hoàng làm tròn bổn phận và có trách nhiệm với đàn cừu mình trông. Bức tranh như muốn nói rằng lánh đời không phải là lương thiện, và than trách thế gian cũng không giúp ta thoát khỏi nó.
Con trai ông, Pieter Bruegel Con, nổi tiếng vì chép lại rất nhiều tác phẩm của cha, và cũng vẽ một bức Kẻ ghét đời bằng màu keo trứng trên vải, với bố cục hơi khác. Phiên bản ấy vào bộ sưu tập thường trực của Ngân hàng Cộng hòa Colombia năm 1999, và từ tháng 8 năm 2023 được trưng bày tại Bảo tàng Casa de Moneda ở Bogotá. Vì vậy ông già áo đen, vẫn đang bị móc túi mà vẫn không hay biết, ngày nay có thể gặp ở hai châu lục: ở Napoli trong bản gốc của người cha, và ở Bogotá trong biến thể của người con.
Pieter Bruegel the Elder (1525-1569)
nam giới · nghệ thuật dân gian · Museo di Capodimonte · orb
Thợ săn trên tuyết - Pieter Bruegel the Elder (1565)
Tục ngữ Hà Lan - Pieter Bruegel the Elder (1551)
Sự thắng lợi của cái chết - Pieter Bruegel the Elder (1560s)
Dụ ngôn người mù - Pieter Bruegel the Elder (1568)
Đám cưới nông dân - Pieter Bruegel the Elder (1560s)
Con quạ trên giá treo - Pieter Bruegel the Elder (1568)
The Harvesters - Pieter Bruegel the Elder (1565)
Trò chơi trẻ em - Pieter Bruegel the Elder (1560)
Các vị sứ thần - Hans Holbein the Younger (1533)
Xác Kitô chết trong mộ - Hans Holbein the Younger (1520s)
Khu vườn lạc thú trần tục - Hieronymus Bosch
Ship of Fools - Hieronymus Bosch (1500s)
Chân dung Arnolfini - Jan van Eyck (1434)
Ghent Altarpiece - Jan van Eyck (1432)