The Fall of the Rebel Angels

Từ một lỗ sáng chói trên trời, các thiên thần lộn nhào và biến thành quái vật: cá có chân, bướm mặt người, thú mặc giáp. Ở giữa, Tổng lãnh thiên thần Michael vung kiếm. Suốt nhiều thế kỷ, cảnh tượng chật kín này bị tưởng là của Hieronymus Bosch.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Pieter Bruegel Cha vẽ bức sơn dầu trên gỗ này năm 1562. Đề tài lấy từ sách Khải Huyền chương 12: Lucifer, vốn được tạo ra là một thiên thần hoàn hảo, nổi loạn vì kiêu ngạo, lôi kéo một phần ba các thiên thần theo mình, và Tổng lãnh thiên thần Michael được giao đuổi chúng khỏi thiên đàng. Khi Bảo tàng Hoàng gia Mỹ thuật Bỉ nhận tranh, không thấy chữ ký nào, nên người ta tin đây là tác phẩm của Hieronymus Bosch. Năm 1900, một chữ ký mang tên Bruegel được tìm thấy dưới khung; ban đầu tranh được gán cho Pieter Con, và chỉ sau khi tìm thấy niên đại thì mới xác định là của Bruegel Cha.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm gỗ khoảng 117 x 162 cm được lấp kín gần tới mép. Phía trên là thiên đàng với sắc xanh nhạt và màu tươi sáng; phía dưới là tông tối của địa ngục. Ở giữa, Michael đứng đầy chiến thắng, kiếm giơ cao, hai bên là hai thiên thần tốt mặc toàn trắng, nổi bật trên nền tối bên dưới. Từ mặt trời phía trên, những kẻ nổi loạn đổ xuống và biến thành sinh vật lai: đầu gắn nhầm thân, thú lạ, áo giáp, vũ khí và nhạc cụ. Ở hai góc trên, các thiên thần thổi kèn như thể trận chiến đã thắng. Hãy tìm những con bướm và con cá lẫn giữa bầy quái vật.

Ý nghĩa và dụng ý

Thiện chống ác, đức hạnh chống thói xấu là chủ đề xuyên suốt trong tranh Bruegel, và ở đây chúng thành một trận lở đang đổ xuống. Món nợ với Bosch rất rõ: Khu vườn khoái lạc trần gian và Phán xét cuối cùng đều có sinh vật lai và thiên thần sa ngã, và Bruegel lấy cảnh nhỏ của Bosch làm thành toàn bộ đề tài. Ông còn học từ tranh khắc gỗ Thánh Michael đánh rồng của Dürer, từ bức Thiên thần nổi loạn sa ngã của Frans Floris, và từ bản vẽ Phán xét cuối cùng năm 1558 của chính mình cho các thiên thần thổi kèn. Tine Luk Meganck so bức tranh với một tủ đồ kỳ lạ, trộn lẫn vật tự nhiên và vật nhân tạo.

Di sản

Bruegel từng được gọi là Bosch thứ hai, và cách vẽ của hai người, phác bằng cọ rồi đắp từng lớp màu mỏng, giống nhau đến mức đôi khi khó phân biệt, điều giải thích sự nhầm lẫn lâu dài quanh tấm tranh này. Nay tranh ở Bảo tàng Old Masters tại Brussels, thuộc Bảo tàng Hoàng gia Mỹ thuật Bỉ. Bức tranh còn sống trong văn hóa đại chúng: nó xuất hiện ở đầu video âm nhạc bản tiếng Hàn của bài Blood Sweat and Tears của BTS, trên một chiếc áo khoác năm 2016 của Supreme và Undercover, và thành trò ghép hình trong loạt phim Interview with the Vampire.

Có thể bạn chưa biết

Vẽ năm 1562, sơn dầu trên gỗ, khoảng 117 x 162 cm.
Từng bị gán cho Hieronymus Bosch; chữ ký Bruegel được tìm thấy dưới khung năm 1900.
Đề tài lấy từ Khải Huyền chương 12.
Ở Bảo tàng Old Masters, Brussels.

Wikipedia · Wikidata