Sunrise with Sea Monsters

Mặt trời vàng mờ mọc trên mặt biển xám động, và ở góc dưới bên trái có thứ gì đó hồng đỏ đang cựa quậy. Là cá, quái vật, hay chỉ là hơi nước? Turner chưa bao giờ vẽ xong, và chẳng ai đồng ý thứ ẩn nấp ở đó là gì.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Turner vẽ bức tranh này ở thị trấn ven biển Margate vào khoảng năm 1845, gần cuối sự nghiệp, và bỏ dở nó. Tranh có kích thước 91,4 x 121,9 cm. Khi tên tranh mới được đặt, nó chỉ nói đến một con quái vật; số nhiều xuất hiện về sau. Mãi đến năm 1906 bức tranh mới lần đầu được trưng bày trước công chúng. Nay nó thuộc bộ sưu tập thường trực của Tate Britain ở London, và Wikidata còn ghi cả National Gallery là nơi lưu giữ. Chính sự dang dở tạo nên sức hút kỳ lạ: các hình thù hiện ra, thành hình một nửa, rồi lại tan đi.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy bắt đầu với hai vùng lớn: bầu trời vàng mờ ấm áp và mặt biển xám lạnh, cuộn sóng. Rồi nhìn xuống góc dưới bên trái, nơi những vòng xoáy hồng và đỏ thường được hiểu là lũ quái vật biển. Gần đó, bốn năm nét gạch chéo đen nhỏ có thể là một phần lưới đánh cá, theo Tate. Một mảng đỏ trắng lớn hơn có thể là chiếc phao, còn một catalogue năm 1907 của bảo tàng thấy cả những tảng băng trôi ở phía xa. Tác giả Michael Bockemuhl thậm chí nhận ra đầu một con chó trong một hình thù bên trái con quái vật. Càng nhìn lâu, lớp sơn dường như càng tự sáng tạo thêm.

Ý nghĩa và dụng ý

Tate cho rằng lũ quái vật chỉ là cá. James Hamilton gợi ý màn sương có thể che một chiếc tàu guồng hơi nước đang bị cá khổng lồ hay cá voi nuốt, cách đọc gắn tác phẩm với những phản ứng cuối đời của Turner trước Cách mạng Công nghiệp. Bockemuhl thấy một con thủy quái duy nhất mắt to, miệng há, đang bơi về phía ta. Gunnar Schmidt lập luận rằng ở đó chẳng có gì hữu hình, chỉ là hơi nước trôi dạt nơi trời ấm gặp nước lạnh, được so với sức mạnh quái dị của động cơ. Elizabeth Ermarth gọi những tác phẩm cuối đời ấy gần như hoàn toàn trừu tượng, không gian như thuần khí quyển và ánh sáng. Bức tranh ôm trọn tất cả cách đọc ấy cùng lúc.

Di sản

Bình minh với quái vật biển đã trở thành ví dụ tiêu biểu cho thế giới hình ảnh phong phú và kỳ ảo mà giới phê bình tìm thấy trong tranh cuối đời Turner. Nó thường được so với những sinh vật dưới nước trong bức Những kẻ buôn nô lệ ném người chết và hấp hối xuống biển nổi tiếng của ông, và với các bức trừu tượng như Phong cảnh núi và Cảnh biển với bão sắp tới. Một bài báo trên Tạp chí Hội Y khoa Hoàng gia còn liên hệ những ảo ảnh này với việc Turner có acetate of morphia, có lẽ để chữa đau răng. Dù thấy cá, quái vật hay hơi nước, tấm vải dang dở vẫn mời người xem nhìn lại lần nữa.