Self-portrait

Jacques-Louis David · 1794

Self-portrait - Jacques-Louis David

Năm 1794, sau khi người bạn Robespierre lên máy chém, Jacques-Louis David ngồi trong phòng giam với một chiếc gương và tự vẽ mình cầm cọ. Đó là bức tự họa thứ ba và cuối cùng của ông.

Câu chuyện phía sau bức tranh

David là thành viên tích cực của phái Jacobin và là bạn thân của Maximilien Robespierre. Ngày 27 tháng 7 năm 1794, lúc khởi đầu cuộc đảo chính 9 Thermidor, ông thoát bị bắt vì vắng mặt ở Quốc hội, trong khi Robespierre và nhiều người theo ông bị bắt và lên máy chém sáng hôm sau. David bị bắt ngày 2 tháng 8 và bị giam ngay hôm đó ở Hôtel des Fermes. Trên đường đến nhà giam, học trò Pierre-Maximilien Delafontaine đi cùng ông, và chính Delafontaine đã đưa cho ông chiếc gương để vẽ bức chân dung này. Khi ấy ông bốn mươi sáu tuổi.

Điều nên ngắm kỹ

David ngồi trên ghế bành, chỉ thấy phần lưng ghế, trước nền vàng xám trơn, ánh sáng chiếu từ bên phải. Ông mặc áo khoác tối màu ve rộng màu hạt dẻ và sơ mi trắng thắt khăn trắng, đúng thời trang thập niên 1790. Ông nhìn thẳng ra vì đang nhìn vào gương, và tấm gương cũng đảo ngược những thứ khác: ông thuận tay phải, nhưng ở đây cọ nằm ở tay trái, bảng màu ở tay phải. Khối u do chấn thương khi đấu kiếm, thật ra ở má trái, lại hiện ở má phải và bị bóng tối che một nửa. Ông trông trẻ hơn so với bức tự họa vẽ ba năm trước.

Ý nghĩa và dụng ý

Các nhà sử học nghệ thuật coi số ít bức tự họa của David là những lần tự vấn bản thân, và bức này ra đời đúng lúc sự nghiệp chính trị của ông chấm dứt. Việc vẽ đôi tay cầm cọ và bảng màu có thể là một toan tính để nhấn mạnh ông là họa sĩ chứ không phải nhà hoạt động chính trị, nhằm tránh án tử; đôi má hồng, mái tóc rối và phong cách lãng mạn như muốn giới thiệu một người nghệ sĩ giản dị, ngây thơ. Nền trung tính tạo cảm giác giam hãm. Khối u chia đôi gương mặt: một bên trễ xuống với vầng trán nhíu, bên kia hiền hòa. Douglas Cooper thấy ở đó hai con người David, nhà hoạt động và người họa sĩ vô tội.

Di sản

David chưa bao giờ trưng bày bức tự họa nào của mình trước công chúng. Ông tặng bức này cho học trò cũ Jean-Baptiste Isabey, và tranh vào Bảo tàng Louvre năm 1852, nơi nó vẫn còn đến nay. Năm 1950, thợ khắc René Cottet đưa gương mặt này, ở dạng đảo ngược, lên một con tem Pháp, thuộc bộ tem về Cách mạng 1789 cùng với Georges Danton, Maximilien Robespierre, André Chénier, Lazare Carnot và Lazare Hoche. Người họa sĩ từng tự vẽ mình qua tấm gương trong ngục cuối cùng lại đứng cạnh những đồng minh cũ trên tem thư của cả nước.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Jacques-Louis David (1748-1825)

Department of Paintings of the Louvre · ngồi · chân dung tự họa · fauteuil · palette · Cọ vẽ · armrest

Tranh khác của Jacques-Louis David

Tranh của các họa sĩ liên quan