Portrait of Gerolamo (?) Barbarigo

Tiziano Vecelli · 1510

Portrait of Gerolamo (?) Barbarigo - Tiziano Vecelli

Một người đàn ông ngoái qua vai nhìn xuống ta, một bên lông mày nhướng lên, ống tay áo chần bông màu xanh khổng lồ tràn qua gờ đá vào không gian của ta. Rembrandt đã thấy bức Titian này ở Amsterdam và mượn tư thế ấy cho chính mình.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Titian vẽ bức chân dung này khoảng năm 1510, và mọi niên đại được đề xuất đều nằm trong khoảng 1509 đến 1512. Nicholas Penny cho rằng đây có thể là chân dung sớm nhất của Titian, ngoài một bức Hiệp sĩ Malta ở Uffizi. Người mẫu là ai thì đã tranh cãi từ lâu. Ít nhất từ thập niên 1630, người ta cho đó là nhà thơ Ariosto, ý kiến mà giới phê bình hiện đại bác bỏ. Năm 1895, Jean Paul Richter liên hệ nó với một chân dung Titian mà Vasari từng tả, vẽ một quý ông dòng họ Barbarigo là bạn của họa sĩ. Từ năm 2017, Phòng tranh Quốc gia gọi tranh là Chân dung Gerolamo (?) Barbarigo, giữ nguyên dấu hỏi.

Điều nên ngắm kỹ

Chân dung Phục Hưng thời kỳ đầu thường đặt một gờ lan can giữa người mẫu và người xem. Ở đây ống tay áo vươn nhẹ qua gờ ấy, kéo bức tranh vào không gian của ta. Tư thế xoay người, đầu hơi nghiêng và một bên lông mày nhướng đúng giữa bố cục, đem lại sức sống và kịch tính. Ống tay áo xanh được vẽ tuyệt đẹp, và cách những phần trong bóng tối của nhân vật tan vào nền xám được xem là một trong những điểm cách tân nhất. Trên gờ đá, hai chữ T V cách xa nhau như được khắc vào đá, thường được hiểu là tên viết tắt của Titian, Tiziano Vecellio. Ảnh hồng ngoại cho thấy từng có thêm một chữ V.

Ý nghĩa và dụng ý

Gerolamo Barbarigo tròn ba mươi tuổi năm 1509, tuổi mà quý tộc Venezia đủ tư cách giữ chức vụ quan trọng, có lẽ là dịp tốt để đặt vẽ chân dung. Nhưng Charles Hope cảnh báo rằng các nhận định về Titian thời trẻ vẫn còn mang tính suy đoán. Cecil Gould và Kenneth Clark nghĩ đây có thể là tự họa: tư thế hợp với một họa sĩ thuận tay phải nhìn vào gương, và gương lồi thời ấy có thể kéo dài gương mặt, giải thích vẻ hơi kiêu kỳ. Wikipedia trình bày các quan điểm này cạnh nhau. Tranh cũng từng có lúc được gán cho Giorgione, kéo dài tới tận thế kỷ 20.

Di sản

Năm 1639, tác phẩm hoặc một bản sao nằm trong bộ sưu tập của Alfonso Lopez ở Amsterdam, nơi Rembrandt nhìn thấy; ông mượn tư thế này cho bức Tự họa năm 34 tuổi và một bản khắc năm 1639. Tranh có thể đã qua tay di sản của Van Dyck và vua Charles I. Ghi chép chắc chắn đầu tiên là ở Cobham Hall, thuộc Bá tước Darnley, trước năm 1824. Năm 1904, Phòng tranh Quốc gia London mua lại từ Sir George Donaldson nhờ đóng góp của nhiều nhà hảo tâm và chính phủ, một bước ngoặt trong việc giữ các kiệt tác ở lại nước Anh. Tranh có kích thước 81,2 x 66,3 cm.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Tiziano Vecelli (1488-1576)

chân dung · Thượng Phục Hưng · Bảo tàng Quốc gia Luân Đôn · trường phái Venice

Tranh khác của Tiziano Vecelli