Musical Company

Một thiếu nữ váy vàng rực hát theo cuốn sách bìa đỏ, một ông lão đội khăn xếp kéo đàn viola da gamba, một chàng trai gảy đàn hạc, và một bà cụ chỉ lặng nghe. Rembrandt mới khoảng hai mươi tuổi khi vẽ buổi hòa nhạc nhỏ này.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Rembrandt vẽ Nhóm người chơi nhạc tại Leiden năm 1626, ít lâu sau khi học với Jacob van Swanenburgh và Pieter Lastman rồi mở xưởng cùng Jan Lievens. Tấm gỗ sồi khớp về kích thước và cấu tạo với các bức Lễ rửa tội của viên hoạn quan và Bileam với con lừa cùng năm. Tác phẩm chỉ được biết đến từ năm 1936 và từ đó gần như mọi nhà sử học nghệ thuật đều công nhận là của chính ông. Tranh mang chữ lồng RH và năm 1626, chữ số thứ hai khó đọc. Phân tích vòng gỗ cho thấy hai tấm ván đến từ hai cây khác nhau, bị đốn sớm nhất năm 1608.

Điều nên ngắm kỹ

Bốn nhân vật được xếp tầng quanh trung tâm. Phía trước, cô ca sĩ ngồi vắt chân, tóc vàng búi cao dưới chiếc vương miện nhỏ, một cuốn sách nhạc lớn trên đùi, bàn tay giơ lên có lẽ để giữ nhịp. Bên trái, một ông lão mặc áo kaftan lụa chơi viola da gamba, ngón tay đặt ngay sau phím đàn. Phía sau, một chàng trai đội mũ nồi cắm lông gảy đàn hạc, và một bà cụ tựa lên lưng ghế, cằm chống tay. Sách nhạc nằm vương vãi dưới sàn, cùng một cây đàn luýt nứt và một cây vĩ cầm. Trên tường treo bức tranh Lot chạy khỏi Sodom.

Ý nghĩa và dụng ý

Bảo tàng đang trưng bày tranh là De Lakenhal từng giới thiệu cảnh này như một bức chân dung gia đình, với Rembrandt, chị gái và cha mẹ ông. Wikipedia ghi rằng cách đọc ấy nay bị xem là lỗi thời, nhưng chưa có cách giải thích nào thỏa đáng thay thế, nên bức tranh vẫn giữ nguyên bí ẩn. Các bàn tay trông lệch tỷ lệ một cách lạ lùng, một điểm yếu cũng thấy ở những tác phẩm đầu tay khác, tương phản với phần còn lại được vẽ rất khéo. Điều còn lại là màn phô diễn táo bạo của một họa sĩ trẻ: trang phục lộng lẫy, gương mặt sáng như dưới đèn sân khấu, và một tĩnh vật chật kín nhạc cụ cùng sách vở.

Di sản

Rijksmuseum ở Amsterdam mua bức tranh năm 1976. Từ năm 2021, tranh được cho mượn dài hạn tại Bảo tàng De Lakenhal ở Leiden, chính thành phố nơi Rembrandt đã vẽ nó. Nghiên cứu kỹ thuật cho thấy lớp sơn nhìn chung còn tốt, chỉ hao hụt ít dọc đường nối hai tấm ván và có vài chỗ vẽ chồng về sau. Như các tác phẩm đầu tay khác, tranh được vẽ từ sau ra trước. Phong cách gắn nó chặt chẽ với những bức khác của Rembrandt năm 1626, và cho thấy chàng họa sĩ trẻ thành Leiden ngày càng tự tin hơn về bố cục và màu sắc.