Man and Woman contemplating the moon

Một người đàn ông và một người phụ nữ đứng trên lối mòn núi tối lúc chạng vạng, tay nàng đặt lên vai chàng, cả hai quay lưng về phía ta, nhìn vầng trăng lưỡi liềm mảnh. Friedrich vẽ khoảnh khắc lặng lẽ này nhiều lần, và phiên bản ở Berlin trao cảnh ấy cho một đôi lứa.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Friedrich vẽ ít nhất ba phiên bản của cảnh này. Bản nổi tiếng nhất, với hai người đàn ông, ở Dresden và thường được xem là bản gốc; một bản hai người đàn ông khác ở Bảo tàng Metropolitan. Trong biến thể này, một người phụ nữ thay cho người đàn ông bên trái. Bạn của Friedrich là Wilhelm Wegener và họa sĩ Dahl đã đưa ra cách nhận diện các nhân vật, và người phụ nữ ở đây có thể là Caroline, vợ của họa sĩ. Niên đại chưa chắc chắn: Wikipedia ghi khoảng năm 1824 và một khoảng từ 1818 đến 1835, còn nhà sử học nghệ thuật Kaspar Monrad cho rằng đây có thể là phiên bản đầu tiên của đề tài, trước đầu năm 1818.

Điều nên ngắm kỹ

Đôi người đứng lệch trái, quay lưng lại, tay người phụ nữ đặt trên vai người đàn ông. Dáng đứng bình thản, trầm tư của họ tương phản với cây sồi xoắn vặn, bật rễ một nửa, đối lại cây thông thẳng đứng bên trái. Wikipedia ghi rằng bố cục bất đối xứng này khá hiếm ở Friedrich, người thường ưa hình học cân đối. So với bức ở Dresden, gốc cây ở đây bị gãy chứ không bị cưa, cành khô đã biến mất, hàng cây bên phải cao hơn và cây gậy chống không còn, dù ảnh X quang cho thấy hai đường kẻ nơi họa sĩ từng định vẽ nó. Tiền cảnh tối, bầu trời nhạt.

Ý nghĩa và dụng ý

Hai nhân vật gần như chỉ được nhìn từ phía sau, đứng thay cho chính chúng ta: ta được để lại để cùng ngắm và tự tìm ý nghĩa. Loạt tranh được xem là một hình ảnh tiêu biểu của chủ nghĩa lãng mạn Đức, với sự căng thẳng giữa mặt đất hữu hình và bầu trời vô tận. Helmut Börsch-Supan đọc cây thường xanh và cây sồi chết là đức tin Kitô giáo và ngoại giáo bị đánh bại, lối mòn là đường đời, vầng trăng đang lớn là Chúa Kitô. Người khác nhấn mạnh chính trị: trang phục kiểu Đức cổ của các nhân vật trong loạt tranh bị cấm năm 1819, và chính Friedrich từng đùa về những âm mưu kích động khi cho xem bức ở Dresden.

Di sản

Bức tranh một người đàn ông và một người phụ nữ này nằm ở cửa hàng tranh Salomon tại Dresden năm 1922. Năm 1932, tranh được trưng bày tại phòng tranh Paul Cassirer ở Berlin, do bộ sưu tập của Lulu Böhler ở Lucerne cho mượn, và Alte Nationalgalerie mua lại ngay năm đó từ phòng tranh Fritz Nathan. Ngày nay tranh vẫn ở Berlin. Khung cảnh của loạt tranh thuộc hàng tác phẩm nổi tiếng nhất của Friedrich, và đứng trước chính bức này, nhà soạn kịch Samuel Beckett được kể là đã nói rằng đây là nguồn gốc của vở Chờ đợi Godot.