Two men contemplating the Moon

Hai người bạn đứng trên lối mòn núi lúc chập tối, một người tựa vai người kia, ngắm vầng trăng lưỡi liềm mỏng. Ta không bao giờ thấy mặt họ, chỉ thấy điều họ thấy. Samuel Beckett nói một phiên bản của cảnh này là nguồn gốc của vở Chờ Godot.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Caspar David Friedrich vẽ cảnh này thành nhiều phiên bản, và việc xác định niên đại lẫn tác giả của chúng đến nay vẫn còn tranh luận. Bức tranh nhỏ ở Dresden, khoảng 33 x 44,5 cm, vẽ khoảng 1819 đến 1820, thường được coi là bản gốc; Wikidata chỉ ghi thập niên 1810. Friedrich đổi bức này với người bạn là họa sĩ Na Uy Johan Christian Dahl lấy một tác phẩm của Dahl. Năm 1830 Dahl ghi nó là phong cảnh dưới trăng với hai người đàn ông ngắm vầng bán nguyệt đang lên, và năm 1840 ông bán nó cho Phòng tranh Hoàng gia Dresden. Các biến thể với một người đàn ông và một người phụ nữ nằm ở Berlin và một bộ sưu tập tư nhân.

Điều nên ngắm kỹ

Hai người đứng trên lối đi dẫn lên từ giữa mép dưới tranh. Người bên phải khoác áo choàng xanh xám, đội mũ nồi đen kiểu trang phục Đức cổ và cầm gậy; người bên trái mảnh hơn, mặc áo đuôi tôm và đội mũ đen của hội sinh viên thời kỳ đầu, tựa vào vai bạn. Cả hai nhìn vầng trăng non lưỡi liềm và sao Hôm; phần tối của mặt trăng ánh lên mờ mờ nhờ ánh sáng phản chiếu từ Trái Đất. Một cây sồi bật gốc phủ rêu, được tảng đá chống đỡ, vươn cành về phía cây vân sam bên trái. Bức tranh gần như đơn sắc, những sắc nâu và xám của buổi chập tối.

Ý nghĩa và dụng ý

Như thường thấy ở Friedrich, tranh không có trung cảnh: tiền cảnh trần thế tối sẫm gặp bầu trời sáng, và vực sâu dưới chân hai người được cảm nhận qua chính sự tương phản ấy. Werner Busch thấy tỉ lệ vàng trong bố cục báo hiệu một trải nghiệm siêu việt trước thiên nhiên. Hai người là ai? Bạn của Friedrich là Wilhelm Wegener nói đó là chính Friedrich, bên phải, và học trò ông là August Heinrich. Dahl đồng ý về Heinrich nhưng cho rằng người lớn tuổi là Christian Wilhelm Bommer, em vợ Friedrich, dù năm 1819 Bommer mới 18 tuổi còn Heinrich đã 25. Các sử gia khác đặt cảnh này trên đảo Rügen hoặc ở dãy núi Harz.

Di sản

Hình ảnh này được gọi là bức tranh tiêu biểu của chủ nghĩa lãng mạn Đức. Dahl kể Friedrich đã vẽ không rõ bao nhiêu bản sao và người khác cũng chép lại, vì thế các phiên bản rất khó xác định niên đại. Một bản muộn hơn, khoảng 1825 đến 1830, nằm ở Bảo tàng Metropolitan tại New York; bức ở Dresden trung thành hơn với các ký họa từ thiên nhiên của Friedrich. Đứng trước bức Người đàn ông và người phụ nữ ngắm trăng, nhà soạn kịch Samuel Beckett nói đó là nguồn gốc của Chờ Godot. Một bức tranh nhỏ vẽ hai bóng người quay lưng đã vươn xa khỏi thế kỷ của nó như thế.

Có thể bạn chưa biết

Bản Dresden, khoảng 1819-1820, 33 x 44,5 cm, thường được coi là bản gốc.
Friedrich đổi tranh với Johan Christian Dahl, người bán nó cho Dresden năm 1840.
Hai nhân vật có thể là Friedrich và học trò August Heinrich.
Samuel Beckett gắn cảnh này với vở Chờ Godot.

Wikipedia · Wikidata