La Schiavona

Tiziano Vecelli · 1510s

La Schiavona - Tiziano Vecelli

Một phụ nữ tự tin đặt tay lên gờ đá, và ngay bên cạnh, khắc như một chiếc cameo cổ, là chính gương mặt nghiêng của nàng. Titian thời trẻ đã vẽ nàng hai lần trong một bức tranh.

Câu chuyện phía sau bức tranh

La Schiavona, nghĩa là "người phụ nữ xứ Dalmatia", còn gọi là Chân dung một quý bà, được Titian vẽ khoảng năm 1510-1512. Cái tên này có từ trước đầu thế kỷ XVII, do ai đó đặt dựa vào trang phục và dung mạo của nàng. Thực ra nàng có lẽ là một quý tộc, ăn mặc như những phụ nữ giàu có ở các vùng thuộc Cộng hòa Venice. Có người muốn nhận diện nàng là Catherine Cornaro, nhưng chưa có gì xác nhận. Tranh từng được gán cho Giorgione; nay được công nhận là kiệt tác thời trẻ của Titian, gần với người phụ nữ trong bức bích họa Phép lạ đứa trẻ sơ sinh ở Padua năm 1511.

Điều nên ngắm kỹ

Nàng hiện lên ở dáng ba phần tư người trên nền xám trơn. Thân mình hơi xoay, còn đầu nhìn thẳng về phía ta, trong một tư thế tự nhiên hiếm có. Chiếc váy rộng màu đất làm nổi bật thân hình đầy đặn, được vẽ chân thực đến kinh ngạc. Rồi hãy nhìn gờ đá: trên phần nhô cao là hình như chính người phụ nữ ấy ở góc nghiêng, chạm nổi như cameo cổ. Phần nhô cao này do chính Titian sửa lại, và lớp vải vẽ bên dưới vẫn còn lộ ra. Hai chữ TV trên gờ đá có lẽ là Tiziano Vecellio.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh đặt một gương mặt sống cạnh một gương mặt bằng đá, như thể so sánh hội họa với điêu khắc. Tranh cũng đổi thay theo thời gian. Theo nguồn, khoảng năm 1540 Titian đã sửa lại rất mạnh tay, vẽ lại hoàn toàn khuôn mặt, cổ và tấm vải đỏ, khiến màu sắc nay trông khá trầm và nặng. Vậy điều ta thấy là chân dung của một họa sĩ trẻ được chính ông lúc lớn tuổi định hình lại. Thay cho vẻ ngọt ngào dịu dàng của Giorgione, giới phê bình nhận ra một sức sống rộn ràng, và đó là một lý do để tranh được trả về cho Titian.

Di sản

Bức chân dung từng thuộc bộ sưu tập Cook và được Sir Francis Cook, nam tước đời thứ tư, tặng Phòng trưng bày Quốc gia London năm 1942 để tưởng nhớ cha ông là Herbert, thông qua quỹ Art Fund. Tranh vẫn ở đó với số hiệu NG5385. Cuộc đối thoại giữa da thịt được vẽ và đá được khắc còn đưa tranh đi xa hơn: từ tháng 10 năm 2009 đến tháng 1 năm 2010, tranh được cho Viện Henry Moore ở Leeds mượn cho triển lãm "Điêu khắc trong hội họa".

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Tiziano Vecelli (1488-1576)

phụ nữ · chân dung · Thượng Phục Hưng · Bảo tàng Quốc gia Luân Đôn · trường phái Venice · Cook collection

Tranh khác của Tiziano Vecelli