La Parisienne

Cô gái mười sáu tuổi trong chiếc váy xanh thẫm đang kéo găng tay và quay sang nhìn ta. Renoir trưng bày nàng tại triển lãm Ấn tượng đầu tiên năm 1874, và ở xứ Wales người ta gọi nàng đơn giản là Quý cô áo xanh.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Người mẫu là Henriette Henriot, sinh năm 1857, mười sáu tuổi khi ngồi mẫu và còn vô danh. Về sau bà trở thành diễn viên ở Nhà hát Odéon và trong Nhà hát Tự do của André Antoine, và làm mẫu cho ít nhất mười một bức khác của Renoir, như La Source và Chàng hầu cận. Renoir hoàn thành tranh năm 1874, ký tên và ghi năm, rồi tháng 4 trưng bày cùng năm bức sơn dầu và một bức phấn màu khác tại xưởng của Nadar, trong Triển lãm Ấn tượng đầu tiên, bên cạnh tranh của Monet, Cézanne, Pissarro và Sisley. Tranh khá lớn, 160 x 105,5 cm.

Điều nên ngắm kỹ

Mọi thứ xoay quanh màu xanh: chiếc váy dài nhiều lớp màu xanh thẫm rực rỡ, gương mặt quay về phía ta khi nàng đeo găng. Ban đầu Renoir vẽ một ô cửa ở góc trên bên trái và một tấm rèm ở góc trên bên phải, rồi xóa đi trước triển lãm, khiến nàng như lơ lửng trong một khoảng không trung tính màu xanh, tím nhạt và xám vàng. Nền ấy được vẽ mỏng, nét cọ phóng khoáng, còn nhân vật thì kỹ và nhiều lớp hơn. Hãy nhìn kỹ phần tóc chạm vành mũ, đôi bông tai và hàng mi trên: chúng dường như được thêm vào sau khi tranh đã phủ vecni. Và để ý mũi giày nhỏ ló ra dưới gấu váy.

Ý nghĩa và dụng ý

Năm 1874 các bài phê bình lẫn lộn, nhiều người chỉ nhắc qua; Ernest Chesneau gọi đây là một thất bại. Jean Prouvaire của tờ Le Rappel thấy mũi giày ló ra như một chú chuột đen nhỏ, chiếc mũ nghiêng điệu đà táo bạo, sợ rằng đây là một bức chân dung, chê nụ cười giả tạo, nhưng vẫn nhận thấy nét ngây thơ và khen chiếc váy có màu xanh của thiên đường. Năm 1898, họa sĩ Paul Signac nhìn lại và thấy điều khác: màu xanh thuần khiết mãnh liệt làm da nàng ngả vàng, ánh phản chiếu ngả xanh lục, các màu tương tác tuyệt vời. Giản dị, tươi mới và đẹp, ông viết, như thể tranh vừa rời xưởng vẽ.

Di sản

Họa sĩ và nhà sưu tầm Henri Rouart mua tranh năm 1874 và treo ở nhà mình trên phố Lisbonne, rồi năm 1892 cho mượn triển lãm với tên Quý bà áo xanh. Sau khi ông mất năm 1912, Paul Durand-Ruel và hãng buôn tranh Mỹ Knoedler cùng mua tranh, trưng bày ở London năm 1913, và nhà sưu tầm xứ Wales Gwendoline Davies mua lại. Bà để lại tranh cho Bảo tàng Quốc gia Wales năm 1952. Ann Sumner gọi đây là bức tranh nổi tiếng nhất của bảo tàng, và nó treo ở phòng 16 tại Cardiff, một trong những tác phẩm được yêu thích nhất nơi đây.