Jacopo Pesaro, Bishop of Paphos, being presented by Pope Alexander VI to Saint Peter

Một giám mục từng chỉ huy hạm đội quỳ trước thánh Phêrô, mũ trận đặt sang bên, tay cầm cờ hiệu của vị giáo hoàng nhà Borgia, phía sau là chiến thuyền giao tranh trên biển. Titian vẽ bức tranh tạ ơn này cho một chiến thắng hiếm hoi của Venezia.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Giám mục Jacopo Pesaro, sinh năm 1460, đặt vẽ bức tranh làm lễ vật tạ ơn cho chiến thắng hải quân chiếm lại Santa Maura, nay là Lefkada, từ tay người Thổ Ottoman vào tháng 8 năm 1502, một thắng lợi hiếm hoi trong cuộc chiến Ottoman và Venezia 1499 đến 1503. Giáo hoàng Alexanđê VI, người nhà Borgia, đã phong Pesaro làm sứ thần, chỉ huy hạm đội giáo hoàng và giám mục Paphos trên đảo Síp. Alexanđê góp 13 chiến thuyền, còn hạm đội chủ yếu của Venezia do Benedetto Pesaro, anh họ của Jacopo, chỉ huy. Chiến thắng ngắn ngủi, vì cuộc chiến kết thúc với việc trả lại Santa Maura.

Điều nên ngắm kỹ

Thánh Phêrô ngồi trên ngai bên trái, cầm sách, chùm chìa khóa vàng và bạc đặt trên bệ đá, petra. Giáo hoàng tiến cử Pesaro đang quỳ, tay cầm cờ hiệu mang huy hiệu của Alexanđê, mũ trận đã bỏ ra. Giữa đầu Pesaro và Phêrô là chiến thuyền đang giao chiến; bên phải giáo hoàng, biển trải tới một thị trấn, Lefkada hoặc có thể là Paphos. Các phù điêu cổ điển dưới chân thánh dường như vẽ Vệ Nữ và thần Ái tình, có lẽ ám chỉ Paphos, nơi thờ Vệ Nữ. Gương mặt giáo hoàng chép từ một huy chương nên trông cứng hơn vị giám mục, có lẽ được vẽ từ người thật. Tấm biển dưới cùng được thêm về sau.

Ý nghĩa và dụng ý

Cảnh này phỏng theo công thức Venezia về người hiến tặng được thánh bổn mạng tiến cử, do Giovanni Bellini phát triển, người mà Titian từng làm việc trong xưởng; bảo tàng cho rằng Bellini thiết kế và để Titian vẽ. Niên đại còn tranh cãi. Có người đặt sớm tới năm 1503, khiến đây thành tác phẩm còn lại sớm nhất của Titian, nhưng như thế họa sĩ mới 13 hay 14 tuổi. Người khác đề xuất 1515 hoặc 1512 đến 1520. Ảnh X quang cho thấy lớp màu đồng nhất, và đợt phục chế ít lâu trước 2003 gắn tranh với phong cách đồ sộ khoảng 1510 đến 1511. Pesaro chỉ trở về Venezia năm 1506.

Di sản

Dù Alexanđê bị khinh ghét rộng rãi sau khi qua đời năm 1503, Pesaro vẫn trung thành, và di chúc năm 1542 của ông dành tiền xin lễ cho linh hồn vị giáo hoàng. Hài lòng với tác phẩm, sau này ông đặt Titian vẽ Bàn thờ Pesaro năm 1518 đến 1519 ở nhà thờ Frari, một lần nữa nhắc chiến thắng 1502. Bức tranh ở lại với gia tộc đến đầu thế kỷ 17; Anthony van Dyck vẽ lại nó ở Venezia năm 1623. Tranh qua tay vua Charles I của Anh, rồi bộ sưu tập hoàng gia Tây Ban Nha năm 1652, và đến năm 1823 thuộc vua William I của Hà Lan, người tặng nó cho bảo tàng ở Antwerp.