Hylas and the Nymphs

Một chàng trai cúi xuống hồ nước sẫm để múc nước, và bảy nàng tiên nước trắng muốt trồi lên giữa những bông súng để kéo chàng xuống. Chàng sẽ không trở lại. Bức tranh năm 1896 của Waterhouse đến nay vẫn là một trong những tác phẩm gây tranh luận nhất ở Manchester.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Theo truyền thuyết Hy Lạp và La Mã, được Ovid cùng các tác giả cổ đại khác kể lại, Hylas là con vua Theiodamas của người Dryopia. Sau khi Hercules giết cha chàng, Hylas trở thành bạn đồng hành của Hercules, và cả hai cùng Jason lên thuyền Argo đi tìm Bộ lông cừu vàng. Được sai đi tìm nước ngọt, Hylas gặp một hồ nước của các Naiad, những tiên nữ sông nước, họ dụ chàng xuống nước và chàng biến mất. John William Waterhouse vẽ khoảnh khắc ấy bằng sơn dầu năm 1896, sau một phiên bản cùng đề tài năm 1893.

Điều nên ngắm kỹ

Hylas mặc áo chẽn xanh thắt khăn đỏ, cầm chiếc vò miệng rộng. Chàng cúi bên hồ trong một khoảng rừng xanh um, vươn tay về phía bảy thiếu nữ trồi lên giữa những bông súng, trong đó có một trong những hình vẽ sớm về loài súng vàng. Làn da họ sáng lên trong làn nước tối mà trong, hoa cài trên mái tóc nâu đỏ; họ giống nhau đến mức có lẽ chỉ hai người mẫu ngồi cho họa sĩ. Một nàng nắm cổ tay và khuỷu tay chàng, một nàng kéo vạt áo, một nàng chìa ra nắm ngọc trai. Mặt chàng chìm trong bóng, còn mặt họ hiện rõ. Wikipedia ghi kích thước 98,2 x 163,3 cm, còn Wikidata ghi 132,1 x 197,5 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Cảnh được nhìn hơi từ trên xuống, nhìn xuống mặt nước như Hylas, nên không thấy bầu trời. Tư thế của chàng đẩy sự chú ý của ta về phía các tiên nữ, và bức tranh bỏ qua mối gắn bó giữa chàng với Hercules. Vì thế câu chuyện ở đây ít nói về trải nghiệm của Hylas mà nói về bản chất đáng sợ của các tiên nữ, những người nhìn chàng chăm chú và bình thản. Hylas là đề tài quen thuộc của các họa sĩ Anh thời ấy, từ William Etty năm 1833 đến Henrietta Rae năm 1910, và Waterhouse cũng vẽ những chàng trai bi kịch khác, như Narcissus trong Echo và Narcissus năm 1903.

Di sản

Phòng tranh Manchester mua bức tranh trực tiếp từ họa sĩ năm 1896, và tranh được trưng bày tại Triển lãm Mùa hè của Học viện Hoàng gia năm 1897. Một số bản phác thảo chuẩn bị nằm ở Bảo tàng Ashmolean tại Oxford. Tháng 1 năm 2018, một giám tuyển tạm gỡ tranh xuống, viện dẫn các phong trào chống việc vật hóa phụ nữ, và mời khách để lại ghi chú nêu ý kiến. Phản ứng dữ dội nổ ra; sử gia nghệ thuật Elizabeth Prettejohn nói gỡ tranh xuống là giết chết mọi cuộc tranh luận thật sự. Sau một tuần, Hội đồng thành phố Manchester treo bức tranh trở lại.