Finding of the body of St Mark

Một vị thánh đứng vững trên mặt đất, một người đàn ông quằn quại vì bị quỷ ám, và ánh sáng tràn ra từ hầm mộ cuối một hành lang dài đầy mộ. Bức tranh khổng lồ của Tintoretto mang một cái tên nổi tiếng mà có lẽ không đúng với đề tài thật của nó.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tintoretto nhận vẽ bức tranh theo đặt hàng của Tommaso Rangone, vị đại giám hộ của hội Scuola Grande di San Marco ở Venice. Tranh thuộc một loạt tranh khổ lớn kể lại việc Venice có được thi hài Thánh Marco, vị thánh bảo hộ của thành phố. Wikipedia ghi tranh được vẽ trong khoảng 1562 đến 1566, còn Wikidata ghi năm 1562. Ngày nay tranh treo tại Pinacoteca di Brera ở Milan, cách xa hội đoàn Venice đã đặt vẽ nó. Theo Wikidata, tranh rộng khoảng 396 x 400 cm, gần như vuông và rất lớn.

Điều nên ngắm kỹ

Thánh Marco được vẽ đang chữa lành người bệnh, làm người chết sống lại và trừ quỷ. Ở giữa tranh, một ông già quỳ gối thừa nhận các phép lạ: đó chính là chân dung Tommaso Rangone, người đặt vẽ. Ở tiền cảnh bên phải, một người đàn ông nửa trần quằn quại được mô tả là bị quỷ ám, phía trên có những làn khói lơ lửng. Gạch lát sàn, những ngôi mộ gắn vào tường và các tia sáng từ hầm mộ phía sau kéo mắt người xem vào sâu trong không gian. Nhìn kỹ sẽ thấy vài chỗ như còn dang dở: gạch và gờ tường vẫn lộ qua quần áo và thân người.

Ý nghĩa và dụng ý

Tên gọi truyền thống nói rằng thi hài vị thánh đang được tìm thấy, nhưng học giả Augusto Gentili cho rằng hình tượng trong tranh thực ra là Các phép lạ của Thánh Marco trong nhà thờ Boucolis ở Alexandria. Vị thánh còn sống và đang đứng, chứ không bay lơ lửng như trong các cảnh sau khi qua đời. Cái tên nhầm lẫn bắt nguồn từ Carlo Ridolfi, người năm 1648 viết về cách thi hài Thánh Marco được mang đi. Sử gia Thomas Nichols nhận xét rằng phối cảnh trống trải như chiếc hộp bị phá vỡ bởi trò chơi phi lý của sáng và tối, gợi ra nhiều tầng thực tại cùng tồn tại.

Di sản

Cũng như bức tranh đi cặp, Thi hài Thánh Marco được đưa về Venice, tác phẩm này là ví dụ tiêu biểu cho niềm say mê của Tintoretto với phối cảnh và ánh sáng đầy kịch tính. Cùng cảnh này trước đó đã được Jacopo Sansovino chạm trong các phù điêu cho Vương cung thánh đường Thánh Marco, nên Tintoretto bước vào một cuộc đối thoại vốn đã sống động ở Venice. Cuộc tranh luận về đề tài, vẫn còn nằm ngay trong cái tên, đã trở thành một phần của cách người ta ngắm bức tranh. Ai đến Brera đều có thể đứng trước nó và tự quyết định mình thấy một cuộc tìm kiếm hay một phép lạ.