Factories at Clichy

Thay vì những buổi chèo thuyền hay quán cà phê ven sông, Van Gogh quay sang mái ngói đỏ và những ống khói phun khói đen. Mùa hè năm 1887, ông vẽ vùng ven công nghiệp của Paris, với một cặp đôi nhỏ bé đứng giữa cánh đồng phía trước.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Van Gogh vẽ bức sơn dầu này vào mùa hè năm 1887. Tranh vẽ những ống khói nhà máy bên kia sông Seine, và ngay cả tên tranh cũng gây tranh luận. Thời ấy Asnieres vẫn là một ngôi làng có nhà hàng, quán khiêu vũ, chèo thuyền và tắm sông thu hút người Paris, và chính Emile Bernard, gia đình có nhà ở đó, đã đưa Van Gogh đến. Clichy, ở bờ đối diện, đang bùng nổ công nghiệp với nhà máy hóa chất, xà phòng và dệt may. Vì sự tương phản ấy, phần lớn các tác giả đảo ngược tên cũ, Nhà máy ở Asnieres nhìn từ bến Clichy, và Bảo tàng Nghệ thuật Saint Louis trưng bày tranh với tên Nhà máy ở Clichy.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh, khoảng 53,7 x 72,7 cm, chia thành ba dải ngang. Dưới cùng là cánh đồng vẽ bằng kỹ thuật chấm điểm. Phía sau là những nhà máy với ống khói vươn lên sau mái ngói đỏ, phun khói đen vào bầu trời xám xanh. Một cặp đôi đứng giữa cánh đồng, ngăn cách với nhà máy bằng một hàng rào cọc liền mạch. Bài viết tiếng Pháp so sánh bố cục với bức Mỏ than ở Borinage của chính Van Gogh năm 1879. Tranh thuộc một loạt ba bộ tranh ba phần về bờ sông Seine: Grande Jatte, Clichy và Asnieres.

Ý nghĩa và dụng ý

Chọn một vùng ngoại ô công nghiệp ảm đạm khiến tranh khác hẳn truyền thống đồng quê của những họa sĩ Ấn tượng đầu tiên, dù nó tiếp nối một dòng hội họa có từ buổi đầu công nghiệp hóa. Ở đây Van Gogh tạm quay lưng với bờ bắc thơ mộng, chốn vui chơi bình dân mà Monet, Renoir và Seurat từng vẽ, để nhìn về phía những nhà máy nơi tầng lớp thợ thuyền lao lực bên lề kinh đô ánh sáng. Ở Paris ông quan tâm đến đời sống người bình dân trong vùng ven công nghiệp mới, và bài viết đọc cách thể hiện này như một cái nhìn bi quan về công nghiệp hóa và thân phận công nhân.

Di sản

Năm 1894 bức tranh thuộc về ông già Tanguy và được bán cùng di sản của ông. Sau đó tranh qua tay nhiều phòng tranh và một nhà sưu tập tư nhân trước khi rời Pháp sang Anh với Gustav Robinow năm 1911, rồi Đức với Paul M. và Emily Robinow từ 1914 đến 1928, Hà Lan, và Mỹ với Wilhelm Weinberg từ 1930 đến 1957. Phòng tranh M. Knoedler and Co. sở hữu tranh năm 1957, và Bảo tàng Nghệ thuật Saint Louis mua lại năm 1959. Từ đó tranh ở lại Missouri.