Altarpiece Tetschen

Caspar David Friedrich · 1807

Altarpiece Tetschen - Caspar David Friedrich

Một cây thánh giá vàng đứng trên đỉnh núi trước mặt trời đang lặn hay đang mọc. Với bức tranh thờ này, Friedrich dám để phong cảnh mang một thông điệp thiêng liêng, và khơi lên một trong những cuộc tranh cãi lớn của chủ nghĩa lãng mạn Đức.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Thánh giá trên núi, còn gọi là Bàn thờ Tetschen, là một trong những tác phẩm lớn đầu tiên của Caspar David Friedrich. Wikipedia ghi năm 1808, còn Wikidata ghi 1807. Trong nhiều thập kỷ, câu chuyện được chấp nhận, theo lời bạn thân của Friedrich là August Otto Ruhle von Lilienstern, là bá tước phu nhân Theresia von Thun-Hohenstein đặt tranh cho nhà nguyện gia đình ở Tetschen, Bohemia, sau khi xem một bức vẽ màu nâu đỏ tương tự. Nghiên cứu năm 1977 lại cho thấy Friedrich đã nghĩ ra bức tranh trước khi có đơn đặt, và định đề tặng vua Gustav IV Adolf của Thụy Điển, ý định chấm dứt khi nhà vua bị phế truất năm 1808. Mẹ của bá tước phu nhân phản đối hình thức tranh, và tranh được treo trong phòng ngủ của bà chứ không phải nhà nguyện.

Điều nên ngắm kỹ

Một tượng Chúa chịu nạn mạ vàng, nhìn nghiêng, vươn lên từ tảng đá trên đỉnh núi giữa rừng thông. Thánh giá chạm điểm cao nhất của tranh nhưng được thể hiện xiên và từ rất xa, và vì không có tiền cảnh, khung cảnh như xa xôi và ở độ cao lớn. Ánh sáng đến từ phía sau, làm tối sườn núi; năm tia sáng cách điệu vươn lên trời, một tia lóe trên thân Chúa như kim loại. Dây thường xuân mọc dưới chân thánh giá. Nhà phê bình Ramdohr nhận xét từng cành nhỏ, từng lá thông, từng vết trên vách đá đều chính xác. Khung tranh do Friedrich thiết kế và nhà điêu khắc Christian Gottlieb Kuhn tạc, có Con mắt Thiên Chúa, lúa mì và nho, cột Gothic, cành cọ và năm thiên thần.

Ý nghĩa và dụng ý

Trong thứ bậc thể loại, tranh tôn giáo đứng cao nhất, nên dùng phong cảnh để chuyên chở thông điệp tâm linh là điều gây tranh cãi. Nhà sử học nghệ thuật Linda Siegel cho rằng ngoài mặt trời còn có một nguồn sáng huyền nhiệm. Vì ý định đề tặng nhà vua, Norbert Wolf gọi tác phẩm trước hết là tuyên truyền chính trị, mang tư tưởng giải phóng của hoàng gia Thụy Điển, mà biểu tượng có thể là mặt trời nửa đêm. Koerner và Wolf cho rằng khi ẩn dụ ấy không còn, cách đọc dễ dàng chuyển sang thuần tôn giáo, phù hợp với khát vọng lãng mạn về sự hợp nhất trực tiếp, nội tâm với Thiên Chúa.

Di sản

Vào ngày Giáng sinh năm 1808, Friedrich trưng bày tác phẩm trong xưởng, hạ ánh sáng và đặt tranh trên chiếc bàn phủ vải đen để gợi không khí nhà nguyện. Tranh được đón nhận lạnh nhạt nhưng trở thành bức đầu tiên của ông được công chúng biết rộng rãi. Nhà phê bình Basilius von Ramdohr công kích nó, viết rằng thật là xấc xược khi tranh phong cảnh muốn lẻn vào nhà thờ và bò lên bàn thờ. Cuộc tranh cãi, gọi là Ramdohrstreit, trở thành cuộc đối đầu giữa thẩm mỹ Khai sáng và chủ nghĩa lãng mạn mới. Bàn thờ ở lâu đài Tetschen từ 1809 đến 1921 và nay thuộc Staatliche Kunstsammlungen Dresden.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

tranh phong cảnh · tranh thần thoại · cây · Giê-su · bầu trời · mây · Staatliche Kunstsammlungen Dresden

Tranh khác của Caspar David Friedrich

Tranh của các họa sĩ liên quan