Vénus Anadyomène

Ingres bắt đầu vẽ nàng Venus trồi lên từ biển khi còn trẻ ở Rome năm 1808, và hoàn thành bốn mươi năm sau. Một bức tranh chứa gần trọn một đời làm nghề, từ những nét phác đầu tiên đến nhát cọ cuối cùng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Ingres khởi sự bức tranh năm 1808, khi đang lưu trú tại Viện Hàn lâm Pháp ở Rome. Rồi nó nằm chờ. Bức tranh chỉ ở giai đoạn dự tính cho đến năm 1848, khi ông hoàn thành nó theo đơn đặt hàng của Benjamin Delessert, một chủ ngân hàng kiêm nhà thực vật học. Để hoàn tất, ông phải thay đổi lớn bảng màu từng dự định ban đầu. Thế nhưng Delessert lại từ chối nhận tranh, vì ông thấy đầu gối được vẽ vụng về. Cuối năm 1848, tranh được bán cho Frédéric Reiset, người phụ trách bộ sưu tập tranh vẽ của bảo tàng Louvre.

Điều nên ngắm kỹ

Nữ thần đứng theo kiểu Venus Anadyomene, Venus trồi lên từ biển. Trong những bản vẽ chuẩn bị đầu tiên, Ingres đặt nàng ở tư thế Venus Pudica, hai tay che ngực, một tư thế lấy cảm hứng từ bức Sự ra đời của thần Vệ Nữ của Botticelli mà ông có thể đã thấy ở Uffizi khi đến Florence năm 1805. Một bản vẽ năm 1806 sau đó cho thấy nàng giơ hai tay lên, nắm lấy mái tóc, và đó chính là cử chỉ nên ngắm kỹ. Ingres còn dùng lại tư thế này trong bức Dòng suối năm 1856.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh là nơi gặp gỡ của nhiều thời quá khứ. Khi tranh được trưng bày tại Triển lãm Thế giới ở Paris năm 1855, nhà thơ Charles Baudelaire đã xem và tách nó ra thành từng nguồn gốc: theo ông, gương mặt lấy từ điêu khắc cổ điển, đôi bàn tay từ Raphael, còn thân mình thon hẹp từ điêu khắc thời Trung cổ. Ingres không chép một khuôn mẫu cái đẹp duy nhất. Ông gom thời cổ đại, thời Phục hưng và thời Trung cổ vào một dáng đứng mảnh mai, và mất bốn thập kỷ để quyết định nàng sẽ trông ra sao.

Di sản

Năm 1879, bức tranh cùng toàn bộ bộ sưu tập của Reiset được Henri d'Orléans, Công tước xứ Aumale, mua lại, và nay tranh thuộc Bảo tàng Condé ở Chantilly. Các họa sĩ đi sau nhanh chóng vẽ lại đề tài này, trong đó có Théodore Chassériau với bức Vénus marine và William Bouguereau với bức Sự ra đời của thần Vệ Nữ năm 1879. Một bản sao nhỏ hơn, vẽ khoảng năm 1825 đến 1850, đang ở Louvre, còn các bản vẽ chuẩn bị được lưu giữ tại Bảo tàng Ingres ở Montauban.