The Time and the old woman

Hai bà lão già nua điểm trang trước tấm gương có dòng chữ: Dạo này thế nào? Sau lưng họ, Thần Thời Gian có cánh giơ chổi lên chực quét họ đi. Goya vẽ trò đùa u tối này giữa chiến tranh, khi giới quý tộc đã bỏ chạy và đơn đặt hàng đã cạn.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Goya vẽ bức tranh này trong Chiến tranh Độc lập Tây Ban Nha, khi giới quý tộc đã bỏ chạy và ông không còn đơn đặt hàng. Wikidata xếp tranh vào thập niên 1810. Bảo tàng Palais des Beaux-Arts ở Lille mô tả tranh ra đời trong một thời điểm rất u sầu, khi họa sĩ bị những ảo ảnh như ác mộng ám ảnh sau khi nước Pháp của Napoléon gây chiến với Tây Ban Nha. Trong bản kiểm kê tài sản của Goya lập năm 1812, sau khi vợ ông là Josefa qua đời, tranh mang số 23. Số 24 ghi hai bức tranh thiếu nữ bên ban công, vẽ cùng thời và có kích thước tương tự.

Điều nên ngắm kỹ

Trong không gian sáng tối tương phản, hai bà lão gầy như xác khô ở tiền cảnh, một người ngồi, người kia thì thầm vào tai, còn phía sau một người đàn ông có cánh, cởi trần, sắp quét họ đi bằng cây chổi. Bà ngồi mặc đồ trắng, chăm chút rất kỹ, ngắm một bức chân dung thu nhỏ của chính mình. Bà kia giơ tấm gương, mặt sau ghi Que tal?, nghĩa là Dạo này thế nào?, giống như bong bóng lời thoại, thủ pháp Goya từng dùng trong loạt Los Caprichos. Bảo tàng chỉ ra hai người được đặt đối lập: tóc ngắn vàng với tóc dài sẫm, trắng với đen.

Ý nghĩa và dụng ý

Tác phẩm có thể hiểu như một bức tranh phù hoa, nhắc rằng tuổi già và cái chết tất yếu sẽ đến, hoặc như lời châm biếm thói đạo đức giả của người già, thuộc một loạt tranh phê phán phong tục. Hai người phụ nữ có lẽ là một quý bà, bảo tàng cho rằng là Hoàng hậu, cùng người hầu, mải mê vẻ bề ngoài đến tận ngưỡng cửa cái chết trong khi Chronos, thần thời gian, sẵn sàng quét họ đi. Người áo trắng cài trên tóc mũi tên thần Cupid bằng kim cương giống chiếc của Hoàng hậu Maria Luisa trong bức Gia đình vua Carlos IV. Người còn lại được cho là Nữ công tước Alba, bạn thân của Goya và là đối thủ của hoàng hậu.

Di sản

Ảnh chụp tia X cho thấy bức này và hai cảnh ban công được vẽ đè lên ba tác phẩm cũ của một họa sĩ khác đầu thế kỷ 17, là các ngụ ngôn về bốn nguyên tố theo bản khắc của Adriaen Collaert. Những bà lão được vẽ đè lên ngụ ngôn về không khí. Tranh được bán cùng bức Những người trẻ, dù hai bức không phải một cặp. Tác phẩm thuộc chặng đường trong sáng tác của Goya, sau cơn bệnh và chứng điếc, từ Los Caprichos đến loạt Tranh đen, rời bỏ sắc màu tươi sáng của Rococo để đến với những tông màu tối. Ngày nay tranh ở Palais des Beaux-Arts de Lille.