The Standard Bearer

Một chàng trai đội mũ cắm lông vũ quay lại nhìn ta, một tay chống hông, tay kia giữ lá cờ lớn trên vai. Rembrandt vẽ người cầm cờ mang chính nét mặt mình vào khoảng thời gian ông chuyển đến Amsterdam, và năm 2022 Hà Lan đã mua bức tranh từ những chủ sở hữu ở Pháp.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Người cầm cờ được vẽ khi Rembrandt chuyển từ Leiden đến Amsterdam, và được xem là một tác phẩm thời kỳ đầu quan trọng, cho thấy tham vọng của ông muốn vẽ chân dung tập thể cho đội dân quân Amsterdam, đơn đặt hàng danh giá nhất mà một họa sĩ khi ấy có thể nhận. Tranh ký ở góc dưới bên phải Rembrandt 163-, chữ số cuối nay không đọc được, theo Hofstede de Groot năm 1914 có lẽ là số 5; Wikidata ghi 1636. Có nhiều bản chép sơn dầu, một bản ở Kassel từ năm 1749, nhưng bức này có lịch sử sở hữu ngược về tận thế kỷ mười tám.

Điều nên ngắm kỹ

Hofstede de Groot mô tả nhân vật đứng nghiêng về bên phải, quay mặt nhìn người xem. Tay trái giữ lá cờ trắng lớn trên vai, tay phải chống hông. Trên mái tóc xoăn màu nâu là chiếc mũ xẻ cắm lông vũ nâu, gương mặt cạo nhẵn trừ bộ ria dài. Áo choàng nâu vàng viền ren, giáp che cổ bằng sắt, dải thắt lưng rộng đeo kiếm, tay áo rộng và cổ áo trắng hoàn chỉnh trang phục. Ánh sáng mạnh từ bên trái chạm vào lưng và mặt, rồi đổ trọn lên lá cờ. Bức tranh khổ khoảng 119 x 97 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Đây có phải là chân dung tự họa? John Smith gọi nó như vậy năm 1836, tả Rembrandt trong vai người cầm cờ, dù ông đọc gương mặt như của một người khoảng năm mươi tuổi. Năm 1914, Hofstede de Groot không gọi hẳn là chân dung tự họa, nhưng ghi rằng người đàn ông mang nét mặt của Rembrandt. Wikipedia mô tả đây là một bức chân dung tự họa ba phần tư thân. Dù thế nào, chàng họa sĩ trẻ cũng tự giới thiệu mình trong vai kiêu hãnh của một sĩ quan dân quân, một lời tuyên bố về điều ông mong đạt được ở thành phố mới.

Di sản

Bức tranh qua tay các nhà sưu tập ở Brussels và Paris, từng thuộc về vua George IV của Anh, người đổi nó lấy những bức khác, và tại một cuộc bán năm 1840 về tay nam tước James de Rothschild ở Paris; ở chỗ khác Wikipedia lại ghi gia đình sở hữu tranh từ năm 1844, và họ giữ nó qua nhiều thế hệ. Năm 2019 Pháp xếp tranh vào hàng bảo vật quốc gia, nhưng Louvre không gom đủ kinh phí và từ bỏ quyền mua. Tháng 12 năm 2021 nhà nước Hà Lan công bố sẽ mua tác phẩm, cùng Hội Rembrandt và Rijksmuseum. Tranh đi khắp mọi tỉnh của Hà Lan trong năm 2022 và 2023 trước khi được trưng bày ở Phòng Danh dự của Rijksmuseum.