The Letter

Một thiếu nữ sành điệu đọc thư tình dưới bóng chiếc dù do người hầu che, còn phía sau những người thợ giặt quỳ dưới nắng gắt. Goya vẽ bức châm biếm lặng lẽ này khoảng năm 1814, ngay sau cuộc chiến đã xé nát Tây Ban Nha.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức tranh có tên Lá thư, và trong tiếng Pháp là Les Jeunes, Những người trẻ, hay Thiếu nữ đọc thư. Wikidata ghi niên đại năm 1814. Goya vẽ nó khi Tây Ban Nha vừa ra khỏi cuộc chiến giành độc lập, lúc ông đã trở lại phục vụ nhà vua dù lập trường chính trị của ông là một afrancesado, người ủng hộ tư tưởng Khai sáng, dưới một chế độ quân chủ chuyên chế Bourbon vừa được phục hồi. Khi ấy phong cách của ông đã rõ ràng chuyển sang phê phán đời sống xã hội, châm biếm và nghiêng về Khai sáng. Tấm toan được bán cùng lúc với bức Những bà già, vẽ vài năm trước đó, dù hai bức không phải một cặp. Cả hai nay thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Lille.

Điều nên ngắm kỹ

Cảnh diễn ra trên một bãi đất trống gần chỗ có nước. Ở tiền cảnh, một phụ nữ quý tộc ăn vận theo kiểu các maja đang thong thả đọc thư dưới chiếc dù do người hầu đứng sau che. Một chú chó nhỏ dưới chân cố làm cô chú ý. Xa hơn, những người thợ giặt làm việc dưới nắng gắt, quỳ bên bờ nước. Xa nữa là một thành phố. Hãy để ý các tầng lớp của bức tranh, mỗi tầng là một địa vị xã hội khác nhau, và để ý màu sắc: đã xa những gam tươi sáng của các bức tranh mẫu cho thảm dệt, chúng thuộc bảng màu tối hơn mà Goya dùng từ thập niên 1790. Tấm toan khá lớn, khoảng 181 x 122 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Goya nhấn mạnh sự bất bình đẳng. Cô gái trẻ chỉ bận tâm chuyện tình cảm của mình được người hầu che nắng, trong khi những người thợ giặt quỳ phơi mình dưới mặt trời. Theo Bảo tàng Lille, chú chó nhỏ là biểu tượng của dục vọng, còn thợ giặt khi ấy cũng bị gắn với mại dâm và thuộc tầng lớp thấp nhất thành phố; Goya vừa đề cập chủ đề mại dâm không lâu trước đó trong Maja và Celestina trên ban công và Những maja trên ban công. Tác phẩm được mô tả là một bức châm biếm thói đạo đức giả của tuổi trẻ và một lời phê phán xã hội. Những bản vẽ trong Album E của ông, như Công việc có ích, nơi xuất hiện các thợ giặt, cho thấy cùng mối quan tâm đến phong tục và cải cách xã hội.

Di sản

Bức tranh đánh dấu một chặng trong sự chuyển biến của Goya: ông đã vẽ xong Thảm họa chiến tranh, và những bức Tranh đen đầu tiên ra đời bốn năm sau. Đời sống của nó còn tiếp nối xa khỏi Tây Ban Nha. Ngày 30 tháng 9 năm 1968, Burundi phát hành một con tem in bức tranh nhân Ngày Tem Quốc tế. Năm 2001, họa sĩ Peru Herman Braun-Vega mượn các nhân vật chính cho bức Lá thư ở Máncora (Goya), đặt họ trên một bãi biển Peru, nơi quân chinh phạt từng đổ bộ, bên cạnh ba người Peru, trong đó có một người với chiếc xe ôm ba bánh. Cuộc gặp gỡ của hai nền văn hóa trong bức tranh ấy cho thấy cô gái đọc thư của Goya vẫn còn cất tiếng qua nhiều thế kỷ.