Tiziano Vecelli · 1570s

Một người đàn ông áo đỏ giơ dao găm trên một người phụ nữ khỏa thân đang nhìn lại đầy kinh hoàng. Cuối đời, Titian vẽ khoảnh khắc này của lịch sử La Mã, và để ánh sáng rọi thẳng, không chút nương tay, lên nạn nhân.
Titian vẽ Tarquin và Lucretia, còn gọi là Vụ cưỡng hiếp Lucretia, vào khoảng năm 1570 đến 1571, gần cuối sự nghiệp dài của ông. Bức sơn dầu trên vải khổ đứng này thể hiện cảnh Sextus Tarquinius tấn công Lucretia, một tình tiết đầy kịch tính trong lịch sử La Mã. Ở đây Tarquin đe dọa nạn nhân khỏa thân bằng một con dao găm và đã nắm chặt một cẳng tay của nàng. Wikidata chỉ ghi niên đại là thập niên 1570 và kích thước 193 x 143 cm. Một phiên bản khác cùng đề tài của Titian hiện ở Bảo tàng Fitzwilliam tại Cambridge.
Một đường chéo chia bức tranh làm hai: Lucretia bên phải, Tarquin bên trái trong tư thế áp đảo, dao găm trong tay phải. Chính đường chéo giữa hai thân thể ấy tạo nên sự căng thẳng. Những đường ngang của tấm vải trên giường và tấm rèm phía sau làm khung hình chặt chẽ hơn và gợi cảm giác cảnh tiếp diễn ra ngoài mép tranh. Các tông màu ấm và đậm chiếm ưu thế. Tarquin mặc đỏ, còn Lucretia nằm khỏa thân trên tấm khăn trắng. Ánh sáng rọi vào thân thể và gương mặt sững sờ vì kinh hãi của nàng, trong khi nền chìm vào bóng tối.
Bài phân tích trên Wikipedia tiếng Pháp đọc màu sắc như biểu tượng: màu đỏ của Tarquin là đam mê và hung bạo, tấm khăn trắng là sự trong trắng của Lucretia. Mắt nàng mở to, miệng hé ra một tiếng kêu nhỏ để chống cự; nàng vừa như hóa đá vừa như bàng hoàng, tựa hồ đã thấy trước bi kịch, và cố gạt tay kẻ tấn công ra. Ngược lại, Tarquin mang vẻ mặt cứng đờ, quả quyết, ánh mắt ghim chặt vào nàng. Titian dựng cả cảnh trên sự tương phản cảm xúc giữa hai nhân vật, để người xem bị kéo vào bầu không khí bất an của tác phẩm.
Bức tranh thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Bordeaux ở Pháp và có mặt trong sách giới thiệu các tác phẩm tiêu biểu của bảo tàng xuất bản năm 2019. Bản anh em ở Cambridge, tại Bảo tàng Fitzwilliam, có bố cục rộng hơn: ngoài Tarquin và Lucretia còn một nhân vật thứ ba ở bên trái vén rèm nhìn trộm. So sánh hai bản cho thấy Titian đã nhiều lần trở lại cùng một câu chuyện, và bức ở Bordeaux gọt nó xuống chỉ còn hai nhân vật, lưỡi dao và ánh sáng, không có nhân chứng nào ngoài chính chúng ta.
Tiziano Vecelli (1488-1576)
tranh thần thoại · tranh lịch sử · Lucretia · poignard · sợ
Venus of Urbino - Titian (1538)
Lễ Đức Mẹ Lên Trời - Titian (1510s)
Sacred and Profane Love - Titian (1510s)
Equestrian Portrait of Charles V - Titian (1548)
Flora - Titian (1517)
Allegory of Prudence - Titian (1550)
Diana and Actaeon - Titian (1550s)
Bacchus and Ariadne - Titian (1520s)
Bữa tối cuối cùng - Jacopo Tintoretto (1563)
Miracle of the Slave - Jacopo Tintoretto (1540s)
The Wedding at Cana - Paolo Veronese (1560s)
The Feast in the House of Levi - Paolo Veronese (1573)