self-portrait

Jean-Auguste-Dominique Ingres · 1858

self-portrait - Jean-Auguste-Dominique Ingres

Được mời vào phòng tranh các danh họa của Uffizi, Ingres ở tuổi bảy mươi tám vẽ mình nghiêm khắc, cứng cỏi và không tô vẽ, giản dị và khiêm nhường như ông nói, để các bậc thầy quanh mình không trách ông kiêu ngạo.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1839, giám đốc Uffizi là Antonio Ramirez di Montalvo đề nghị Ingres tặng một bức chân dung tự họa cho phòng tranh tự họa các danh họa của bảo tàng. Ingres từ chối vì bận làm giám đốc Học viện Pháp ở Roma. Năm 1855, người kế nhiệm là Hầu tước Luca Bourbon del Monte lại đề nghị, và lần này Ingres nhận lời. Ngày 20 tháng 3 năm 1858, ông viết rằng bức chân dung cuối cùng đã xong, và ông muốn nó giản dị, khiêm nhường để các họa sĩ lớn mà ông sắp ngồi cạnh không trách ông liều lĩnh kiêu căng. Đây là lần đầu tiên được biết ông dùng một bức ảnh, chụp khoảng năm 1855, làm nguồn chính.

Điều nên ngắm kỹ

Ingres hiện lên nửa người, bó chặt trong bộ trang phục cứng như quân phục, bộ lễ phục buổi tối thể hiện cấp bậc Đại sĩ quan Bắc đẩu Bội tinh. Khóe miệng ông trễ xuống, vẻ mặt u ám và căng thẳng. Các nguồn chỉ ra vài nét tự tôn nhỏ: ông gầy hơn thực tế, da được làm mịn, mái tóc bạc dày và sẫm hơn so với ảnh chụp thời ấy. Bức tranh có lẽ được hoàn thành với sự giúp sức của những cộng sự không rõ tên, nhưng gương mặt chỉ có thể do chính tay ông vẽ. Kích thước 62 x 51 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Ingres luôn coi chân dung là thứ làm ông xao lãng khỏi thiên chức thật sự là tranh lịch sử, và đến lúc này ông không còn đủ sức nhận vẽ chân dung giới thượng lưu vốn mất bốn năm năm mỗi bức. Các nhà sử học thường đọc gương mặt ấy là mâu thuẫn và cáu kỉnh, của một họa sĩ tranh lịch sử thất vọng sau một sự nghiệp phần lớn dành cho chân dung. Nhưng họ cũng thấy khóe miệng ấy bị cường điệu: ảnh chụp cho thấy ông gần như mỉm cười, thư từ cho thấy sự mãn nguyện, và sau khi góa vợ ông đã tái hôn hạnh phúc. Raphael là lý tưởng của ông, và bức tự họa năm 1669 của Rembrandt được cho là có ảnh hưởng.

Di sản

Bức chân dung được khen ngợi rộng rãi khi lần đầu trưng bày và nay được xem là một trong những bức tự họa đẹp nhất lịch sử nghệ thuật, thường được so với các bức tự họa cuối đời của Rembrandt. Tranh treo ở Uffizi tại Florence, đúng nơi nó được vẽ cho. Ingres làm hai biến thể: năm 1859 ông vẽ lại một phác thảo sơn dầu hình bát giác thành tranh cặp với Chân dung Phu nhân Ingres, có huân chương, mũ chóp và găng tay, nay ở Bảo tàng Fogg; và năm 1864 đến 1865 ông vẽ một bản gần giống hệt bản ấy cho Antwerp. Ông mất ngày 14 tháng 1 năm 1867, thọ tám mươi sáu tuổi.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Jean-Auguste-Dominique Ingres (1780-1867)

chân dung tự họa · Phòng trưng bày Uffizi · Jean-Auguste-Dominique Ingres

Tranh khác của Jean-Auguste-Dominique Ingres

Tranh của các họa sĩ liên quan