Roger giải cứu công chúa Angelica

Một hiệp sĩ cưỡi quái điểu đâm ngọn giáo vào thủy quái, bên cạnh là người thiếu nữ trắng muốt bị xích trên đá. Năm 1819, giới phê bình chế giễu chiếc cổ của Angelica, vậy mà đây là bức tranh đầu tiên của Ingres vào bộ sưu tập công.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Câu chuyện lấy từ Orlando Furioso, thiên sử thi thế kỷ 16 của Ariosto. Hiệp sĩ Roger cưỡi con hippogriff, nửa ngựa nửa đại bàng, bay gần bờ biển Bretagne và thấy Angelica bị xích vào một tảng đá trên Đảo Nước Mắt. Bọn man rợ đã bắt cóc nàng, lột trần và bỏ lại làm vật hiến tế cho thủy quái. Khi mặt nước cuộn lên vì con quái đang tới, Roger đâm giáo vào giữa hai mắt nó và giải thoát nàng. Chuyện này là một biến thể của thần thoại Hy Lạp về Perseus và Andromeda. Ingres nhận đặt vẽ năm 1817 và hoàn thành năm 1819.

Điều nên ngắm kỹ

Angelica đứng bị trói vào đá, thân hình trắng nhợt uốn cong, trong khi Roger lao xuống từ trên cao trên con thú có cánh, đâm giáo vào thủy quái. Ingres làm việc cẩn trọng như thường lệ, và còn lại nhiều bản vẽ chuẩn bị cho toàn bố cục lẫn từng nhân vật. Hãy nhìn cổ họng và chiếc cổ của Angelica: đó chính là điều giới phê bình bám vào, sử gia Théophile Silvestre gọi nàng là Angelica bướu cổ, họa sĩ Henry de Waroquier gọi là Angelica ba ngực. Về kích thước, các nguồn không khớp: Wikipedia ghi 147 x 199 cm, còn Wikidata ghi 147 x 190 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Ingres thể hiện một khoảnh khắc duy nhất, đông cứng giữa nỗi kinh hoàng và sự giải cứu, đặt người thiếu nữ trần trụi bất lực đối diện người anh hùng mặc giáp. Ông bị cảnh này cuốn hút nhiều lần: cùng năm ấy ông vẽ Perseus và Andromeda, nay ở Detroit, cũng có một phụ nữ khỏa thân bị xích vào đá và một anh hùng giết thủy quái. Bức ở Louvre được trưng bày tại Salon 1819 bên cạnh bức Grande Odalisque, và cả hai đều bị chê về cách thể hiện cơ thể phụ nữ.

Di sản

Bá tước de Blacas, đại sứ Pháp tại Vatican, mua bức tranh cho vua Louis XVIII. Tranh được treo phía trên một ô cửa trong phòng ngai vàng ở Versailles từ 1820 đến 1823, rồi chuyển tới Bảo tàng Luxembourg, trở thành bức tranh đầu tiên của Ingres vào bộ sưu tập công. Về sau ông vẽ nhiều phiên bản khác, không bản nào được biết là có người đặt: một bản nhỏ khổ dọc vẽ trước 1839, được Edgar Degas mua năm 1894 và nay ở Phòng tranh Quốc gia London; một bản khổ bầu dục năm 1841 ở Bảo tàng Ingres; và một bản bầu dục năm 1859, nơi chỉ còn lại tấm khiên của Roger.