Rain, Auvers

Những nét mưa xiên sẫm màu rơi qua cánh đồng rộng, mái tranh và ngôi làng xa xa. Van Gogh vẽ bức toàn cảnh này vào tháng 7 năm 1890, chỉ vài ngày trước khi mất, trên một khổ tranh dài gấp đôi chiều cao dành cho những phong cảnh mênh mông.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Van Gogh sống ở Auvers-sur-Oise, phía bắc Paris, từ tháng 5 đến ngày 27 tháng 7 năm 1890, và trong khoảng bảy mươi ngày ông vẽ hơn bảy mươi tác phẩm. Ông viết thư chủ yếu cho em trai Theo và được bác sĩ Paul Gachet trông chừng. Những tuần cuối, ông vẽ một nhóm tranh khổ vuông đôi về những cánh đồng và khu vườn quanh làng, có lẽ được nghĩ như một loạt, và bức này là một trong số đó, hoàn thành trong ba ngày cuối trước khi ông mất. Nhà nghiên cứu Wouter van der Veen đã xác định vị trí: giá vẽ đặt trên đồi Méry-sur-Oise, nhìn về phía đông Auvers.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh khoảng 50 x 100 cm, chiều ngang gấp đôi chiều cao, khổ mà Van Gogh học từ Daubigny để vẽ phong cảnh trải rộng. Đường chân trời đặt cao, tạo góc nhìn từ trên xuống, trong khi tiền cảnh nghiêng đi khiến ta vừa như đứng giữa những ngọn đồi cỏ vừa như nhìn từ trên cao. Mái tranh, những mái nhà cũ, đồng cỏ và cây sẫm màu trải ra, không thấy bóng đường sắt hay nhà máy. Phủ lên tất cả là những vạch mưa xiên màu tối, lấy cảm hứng từ tranh khắc gỗ Mưa rào bất chợt trên cầu Shin-Ohashi và Atake của Hiroshige, bức Van Gogh từng chép lại năm 1887.

Ý nghĩa và dụng ý

Nguồn gọi bức tranh là ví dụ cho mối nối sâu sắc giữa thiên nhiên và cảm xúc trong các tác phẩm cuối của Van Gogh, với đường chân trời nâng cao, nét cọ biểu cảm và màu sắc mạnh mẽ. Tranh được hiểu là biểu tượng cho vòng khổ đau của con người đặt cạnh một niềm hy vọng. Miền bắc mát và nhiều mưa đã làm ông hồi sinh: ông viết về cây cỏ xanh tươi dồi dào và cảm giác dễ chịu trong không khí. Trong lá thư cuối gửi Theo, ông nói mình đang mải mê với cánh đồng lúa mì mênh mông trải dài tới chân đồi.

Di sản

Đây là một trong những bức tranh cuối cùng của Van Gogh, và là bức duy nhất của giai đoạn cuối không vẽ ngay trong làng. Nhà sưu tập người xứ Wales Gwendoline Davies mua tranh ở Paris năm 1920, và tranh về Bảo tàng Quốc gia xứ Wales ở Cardiff theo di chúc của bà năm 1952. Về sau các nhà nghiên cứu đã phân tích loạt tranh Auvers bằng máy tính và kết luận rằng ở Auvers, Van Gogh giản lược bố cục trong khi tăng độ tương phản và màu sắc, minh chứng ông vẫn đổi mới đến tận cùng.