Portrait of Francisco del Mazo

Một thương nhân áo đen quay ra từ bàn làm việc, tay cầm lá thư đang mở. Goya vẽ Francisco del Mazo không chút tô vẽ, và có lẽ chỉ vì ông cần tiền.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức chân dung có niên đại khoảng 1815 đến 1820 và thuộc một loạt tranh Goya vẽ các thương nhân và người thuộc tầng lớp trung lưu yêu nghệ thuật. Francisco del Mazo, sinh gần Santander năm 1772, là anh em họ của Manuel García de la Prada, bạn của Leandro Fernández de Moratín và là nhà sưu tập tranh Goya. Del Mazo còn từng làm quản gia cho Nữ công tước Alba năm 1793, một mối liên hệ khác với giới quen biết của Goya. Thế nhưng ông lại là trưởng thừa phát lại của tòa án Tôn giáo Pháp đình ở Logroño, một vai trò đối lập với tư tưởng tự do, Khai sáng của Goya.

Điều nên ngắm kỹ

Del Mazo được vẽ nửa người, nghiêng ba phần tư, ngồi bên bàn và cầm một lá thư đang mở. Trên bàn có một cuốn sổ tranh vẽ và tranh in, gợi rằng ông học hoặc rất mê nghệ thuật. Ông mặc áo khoác đen với hàng cúc trắng nổi rõ, nhưng đôi tay thì không được vẽ, theo nguồn, đó là dấu hiệu ông không muốn trả tiền để có tay trong tranh. Nét mặt thô, mũi rộng và bẹt, môi dày, mi rậm, tóc dày kéo dài thành tóc mai rộng trên má. Nền trơn, gần như thành lệ ở Goya sau năm 1815, đẩy nhân vật nổi lên.

Ý nghĩa và dụng ý

Nigel Glendinning cho rằng giữa hai người không có quan hệ riêng tư nào và tác phẩm chỉ ra đời vì nhu cầu tiền bạc của họa sĩ. Người anh họ của del Mazo, vốn gắn với chính quyền Joseph Bonaparte, phải lưu vong khi Ferdinand VII trở lại, còn del Mazo vẫn giữ chức. Goya dường như không cố làm đẹp gương mặt người mẫu. Dù vậy, Jean-Louis Augé, giám tuyển trưởng các bảo tàng Castres, thấy trong nét vẽ nhanh, bảng màu hẹp và những sắc đen biến hóa tinh tế một hình ảnh vô cùng sống động của một cá tính mạnh mẽ và sắc sảo.

Di sản

Lá thư chứa một bí ẩn nhỏ. Chữ trên đó không đọc rõ, nhưng từ màu đỏ dường như là Santander. Glendinning lưu ý rằng không có con phố nào ở Madrid mang tên ấy, nên lá thư có thể cho thấy del Mazo đang chuyển nhà lúc đó, và vì ông mua một căn nhà ở Madrid năm 1815, bức tranh có thể có từ năm ấy. Cổ áo cao kiểu Anh của áo khoác dài, thịnh hành sau khi Napoléon sụp đổ, cũng chỉ về khoảng 1815-1820. Họa sĩ Marcel Briguiboul mua tranh ở Madrid năm 1881, và con trai ông là Pierre để lại cho Bảo tàng Goya ở Castres năm 1893-1894.