Portrait of Francesco Maria della Rovere

Tiziano Vecelli · 1530s

Portrait of Francesco Maria della Rovere - Tiziano Vecelli

Một vị công tước trong bộ giáp sáng loáng quay về phía ta, gậy chỉ huy bên hông, gương mặt hằn dấu thời gian. Titian vẽ Francesco Maria della Rovere, công tước xứ Urbino, trong những năm 1536 đến 1538, làm một nửa của cặp tranh cùng người vợ.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Titian vẽ bức sơn dầu này trong những năm 1536 đến 1538. Tranh vẽ Francesco Maria I della Rovere, công tước xứ Urbino, và có chữ ký TITIANVS F., nghĩa là Titian đã vẽ. Nó làm thành một cặp với bức chân dung vợ ông, Eleonora Gonzaga della Rovere, cũng của Titian, và cả hai nay ở Uffizi tại Florence. Tư thế được chọn để gợi lại bức chân dung hoàng đế Charles V mà Titian vẽ trong Cung điện Công tước ở Mantua, thuộc loạt Mười hai Caesar nay đã thất lạc, chỉ còn biết qua tranh khắc.

Điều nên ngắm kỹ

Công tước đứng gần ba phần tư thân trong bộ giáp, thân hơi xoay, tì gậy chỉ huy bên hông trong khi tay phải vươn về phía chuôi kiếm. Mắt ông nhìn thẳng vào ta, nổi lên trên nền tường tối, còn phía sau là tấm nhung đỏ phủ một chiếc kệ. Trên kệ là mũ giáp có chỏm hình rồng và lông vũ, hai cây gậy chỉ huy khác, một cành sồi đâm chồi và một cuộn giấy nhỏ ghi châm ngôn SE SIBI. Titian đổi nét cọ: nhanh cho lông vũ, thô và đặc cho tấm vải đỏ, dày cho làn da, mượt với chấm trắng cho bộ giáp sáng bóng.

Ý nghĩa và dụng ý

Mỗi đồ vật đều kể về sự nghiệp của ông. Cây gậy trong tay là chức thống lĩnh do Venezia trao; những cây khác mang huy hiệu của Nhà nước Giáo hoàng và Cộng hòa Florence. Cùng với công quốc của chính ông, chúng tóm lại một đời cầm quân. Con rồng trên mũ giáp ám chỉ mối liên hệ với nhà Aragon. Cành sồi bị chặt mà vẫn ra lá mới nói về việc ông có được thái ấp Urbino sau khi dòng Montefeltro tuyệt tự. Châm ngôn SE SIBI có thể thể hiện ý chí chiến đấu vì bản thân và gia tộc. Vậy mà bức tranh vẫn gây ấn tượng bởi sức sống con người: dấu tuổi tác trên da như làm nổi lòng dũng cảm và sự cao thượng.

Di sản

Dù tư thế mang tính nghi lễ, bức chân dung thuộc về phong cách Titian theo đuổi trong những năm ấy, cũng thấy trong chân dung giáo hoàng và hoàng đế, nơi quyền lực và cá tính hiện ra cùng lúc. Được bao quanh bởi mái tóc và bộ râu sẫm, gương mặt công tước bắt lấy một luồng sáng soi kỹ từng chi tiết. Bức tranh vẫn treo cùng tranh đôi của nó, chân dung Eleonora Gonzaga, tại Uffizi, để hai vợ chồng vẫn ở cạnh nhau.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Tiziano Vecelli (1488-1576)

chân dung · trường phái Venice · Phòng trưng bày Uffizi

Tranh khác của Tiziano Vecelli

Tranh của các họa sĩ liên quan