Portrait of a Man with a Medal of Cosimo the Elder

Một chàng trai trẻ nhìn thẳng vào ta, giơ lên tấm huy chương vàng khắc hình người quyền lực nhất Firenze thời ấy. Chưa ai thống nhất được chàng là ai.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Botticelli vẽ bức chân dung này bằng màu keo trứng; tranh còn có tên Chân dung chàng trai với huy chương. Wikipedia ghi khoảng năm 1475, còn Wikidata ghi 1474. Tranh treo ở Uffizi, Firenze, kích thước 57,5 x 44 cm. Tấm huy chương mang hình nghiêng của Cosimo de' Medici, có vẻ trùng với một huy chương có thể do Donatello thiết kế và đúc năm 1465, gọi là Cosimo de' Medici, Cha của Tổ quốc, một bản hiện ở Bảo tàng Victoria và Albert, London. Như vậy bức chân dung nối một gương mặt đang sống với ký ức về người dựng nên quyền lực nhà Medici.

Điều nên ngắm kỹ

Chàng trai ngồi trước một tranh phong cảnh, nhìn thẳng ra người xem, mặc trang phục hợp với tầng lớp trung lưu. Hai bàn tay tạo thành hình tam giác ôm lấy tấm huy chương ở giữa bức tranh. Hãy nhìn kỹ tấm huy chương: nó không được vẽ mà được đắp nổi. Đó là kỹ thuật pastiglia, mô phỏng huy chương kim loại bằng thạch cao mạ vàng gắn vào tấm gỗ. Vì hình không bị ngược chiều, Botticelli hẳn đã có khuôn gốc hoặc đúc lại từ chính tấm huy chương. Lớp vàng bắt sáng khác hẳn bề mặt sơn xung quanh.

Ý nghĩa và dụng ý

Trái tim của tác phẩm là bí ẩn. Năm 1900, George Noble Plunkett cho rằng đó là Piero de' Medici, với lời lẽ đầy khinh miệt. Guido Cornini liệt kê nhiều giả thuyết khác: một trong những người có thể đã làm huy chương, một thành viên nhà Medici, thậm chí chính Cosimo, hoặc, như ông tin nhất, Antonio Botticelli, anh trai họa sĩ, người cũng đúc và mạ vàng huy chương cho triều Medici và giống hình tự họa của Botticelli trong Sự tôn thờ của các nhà thông thái. Ánh nhìn trực diện có khi là họa sĩ soi gương. Frederick Hartt thì đề xuất Lorenzo di Pierfrancesco de' Medici.

Di sản

Cuộc tranh luận vẫn còn bỏ ngỏ. Năm 1982, một bức Botticelli hiếm thấy, Chân dung chàng trai cầm mề đay tròn, xuất hiện ở một phiên đấu giá, khiến có người tự hỏi đó có phải tranh đôi không; nó từng được gắn, không có bằng chứng thật, với Giovanni il Popolano, và như thế chàng trai ở đây có thể là em trai ông, Lorenzo di Pierfrancesco. Dù câu trả lời là gì, bức chân dung cho thấy Botticelli biến lòng trung thành, ký ức và danh tính thành hữu hình trong một cử chỉ.