Portrait of a Lady known as Esmeralda Brandini

Một người phụ nữ mặc chiếc áo mùa hè mỏng xoay về phía ta, một tay đặt lên khung cửa sổ. Phụ nữ Firenze trước đó chỉ được vẽ nghiêng; cái xoay người này có thể là tư thế ba phần tư đầu tiên trong tranh chân dung Firenze.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Botticelli vẽ bức tranh màu keo trứng trên ván này khoảng năm 1475; Wikidata ghi thập niên 1470. Tên người mẫu đến từ một dòng chữ cũ trên bậu cửa sổ, Smeralda di M. Bandinelli, vợ của Vi... Bandinelli, có lẽ được thêm vào sau, vì nhà điêu khắc Baccio Bandinelli chỉ mang họ ấy từ năm 1530. Dựa vào đó, bà có thể là Smeralda Donati Brandini, vợ Viviano Brandini, mẹ của thợ kim hoàn Firenze Michelangelo de Viviano, và bà nội của Baccio. Hồ sơ lưu trữ cho biết năm 1469 Smeralda 30 tuổi, Viviano 38, các con Michelangelo 12, Lucrezia 10 và Giovanbatista 2 tuổi.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy để ý điều Botticelli đã thay đổi. Chân dung phụ nữ Firenze trước đó đều vẽ nghiêng; ở đây bà xoay ba phần tư, tay đặt trên khung cửa, và Wikipedia dẫn lời các sử gia nghệ thuật gọi đây là phát kiến riêng của Botticelli. Từ bỏ tư thế nghiêng đã đem lại cảm giác chuyển động mới cho bức chân dung. Bà mặc cotta, một chiếc áo mùa hè nhẹ, bên ngoài là lớp áo khoác mỏng trong suốt gọi là guarnello. Bức tranh còn giúp các sử gia nhận ra lớp áo trong suốt tương tự mà nàng Mona Lisa mặc. Đây là một tấm ván đứng hẹp, khoảng 65,7 x 41 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Không phải ai cũng đồng ý về người cầm cọ. Có ý kiến cho rằng một phụ tá của Botticelli đã vẽ nó trong thập niên 1470, và William Michael Rossetti từng chế giễu những nhà phê bình gán tranh cho một nhân vật bịa ra tên là Amico di Sandro, Bạn của Sandro. Có thời người ta còn nghi đây là đồ giả của Ignazio Hugford. Bảo tàng Victoria và Albert ghi tác giả là chính Botticelli. Dù bà là ai và ai vẽ bà, người phụ nữ bên cửa sổ đánh dấu một bước ngoặt lặng lẽ: người mẫu không còn đông cứng trong tư thế nghiêng, mà như sắp cất lời.

Di sản

Năm 1805, bức chân dung thuộc về bá tước James de Pourtalès Gorgier ở Paris. Năm 1867, Charles Augustus Howell mua nó tại Christie's thay cho họa sĩ Dante Gabriel Rossetti, người tin rằng chính người phụ nữ này xuất hiện trong bức Mùa xuân của Botticelli; ý kiến đó nay có vẻ khó đứng vững. Rossetti về sau bán tranh cho người bảo trợ của mình là Constantine Alexander Ionides, người đã để lại tranh cùng bộ sưu tập cho Bảo tàng Victoria và Albert ở London, nơi nó mang số hiệu CAI.100.