Philemon and Baucis

Rembrandt van Rijn · 1658

Philemon and Baucis - Rembrandt van Rijn

Hai vị thần cải trang ngồi bên bàn ăn của một cặp vợ chồng nghèo, và bà lão với tay bắt con ngỗng duy nhất để đãi khách. Rembrandt vẽ đúng khoảnh khắc những vị khách lộ ra mình là ai, với ánh sáng rực lên sau lưng một người.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Cảnh này lấy từ Biến hình ký của Ovid. Jupiter và Mercury cải trang thành người phàm, xin trú nhờ nhà Philemon và Baucis, một cặp vợ chồng già sống nghèo khổ trong túp lều. Đôi vợ chồng định giết con ngỗng duy nhất để làm bữa ăn đãi khách, nhưng Jupiter ngăn lại, và về sau các vị thần ban thưởng hậu hĩnh cho họ. Rembrandt vẽ bức tranh sơn dầu trên gỗ này năm 1658. Một bản vẽ chuẩn bị khoảng năm 1655 được lưu giữ tại Kupferstichkabinett ở Berlin. Rembrandt dựa vào những phiên bản trước của Adam Elsheimer, khoảng 1608 đến 1609, và của Peter Paul Rubens, khoảng 1620 đến 1625.

Điều nên ngắm kỹ

Bốn nhân vật ngồi quanh một chiếc bàn. Philemon và Baucis quỳ bên trái: Philemon cầm mũ trong tay, còn Baucis cố bắt con ngỗng. Ở giữa, Jupiter khoác áo choàng màu tía và vàng, nhìn cặp vợ chồng. Đầu ông được chiếu sáng bởi một nguồn sáng đặt sau lưng Mercury ở bên phải. Mercury được vẽ nghiêng, bóng dáng nổi lên trên nền tường. Hãy để ý vẻ điềm tĩnh, uy nghi của Jupiter so với những chuyển động nhỏ xung quanh. Đáng tiếc là tấm gỗ ở trong tình trạng rất xấu, với nhiều lần phục chế không thành công.

Ý nghĩa và dụng ý

Rembrandt chọn khoảnh khắc con ngỗng được tha và các vị thần để lộ thân phận. Cái đầu ngược sáng gợi nhớ Elsheimer và bức Bữa tối ở Emmaus của chính Rembrandt, khoảng 1628 đến 1630, dù ở đây không mang cùng chiều sâu tâm linh. Sự tương tác giữa Baucis và con ngỗng trong lúc Philemon nhận ra các vị thần có cả ở Rubens, nhưng trong tranh hoàn chỉnh của Rembrandt thì lặng lẽ hơn nhiều so với Rubens hay với chính bản vẽ của ông. Thái độ điềm tĩnh, uy nghi của Jupiter gợi đến Thiên Chúa Kitô giáo, và tư thế của ông có thể lấy cảm hứng từ Chúa Kitô trong Bữa tiệc ly của Leonardo. Sự mặc khải thần linh, chứ không chỉ một chuyện thần thoại, trở thành tâm điểm của tác phẩm.

Di sản

Tác giả của bức tranh không hoàn toàn chắc chắn. Một số chuyên gia cho là của Rembrandt, trong khi những người khác nghĩ có thể do một học trò của ông vẽ; một phân tích bằng trí tuệ nhân tạo gán tranh cho Rembrandt hoặc học trò của ông là Arent de Gelder. Tấm gỗ từng qua tay thợ khắc người Anh William Baillie, nhà tài phiệt Mỹ Charles Yerkes, chủ ngân hàng Otto Hermann Kahn và nhà sưu tập Joseph E. Widener, người tặng tranh cho Phòng trưng bày Nghệ thuật Quốc gia ở Washington năm 1942. Wikidata còn ghi nhận tranh từng thuộc bộ sưu tập Charles Sedelmeyer. Tranh có khổ khoảng 54,5 x 68,5 cm.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Rembrandt van Rijn (1606-1669)

tranh thần thoại · Phòng triển lãm quốc gia Washington · Charles Sedelmeyer collection · Zeus

Tranh khác của Rembrandt van Rijn

Tranh của các họa sĩ liên quan