Perseus and Andromeda

Perseus lao từ trên trời xuống con thủy quái, trong khi Andromeda bị xích vào vách đá, vặn mình né tránh trong sợ hãi. Titian vẽ bức này cho vua Philip II của Tây Ban Nha, rồi tấm toan lưu lạc qua nửa châu Âu.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Titian vẽ Perseus và Andromeda trong khoảng 1554 đến 1556, thuộc loạt poesie, những bức tranh thần thoại cho vua Philip II của Tây Ban Nha lấy từ Biến hình ký của Ovid, bức nào cũng có hình khỏa thân nữ. Trong lá thư gửi kèm bức Venus và Adonis, Titian hứa sẽ có một góc nhìn khác trong một bức Perseus và Andromeda và một bức Jason và Medea. Bức Jason và Medea có lẽ đã bị bỏ, và bức Bắt cóc Europa trở thành tranh đôi thay vào đó. Wikidata chỉ ghi thập niên 1550. Philip nhận tranh tại Ghent vào tháng 9 năm 1556, vậy mà đến năm 1574 Titian vẫn nói mình chưa được trả tiền.

Điều nên ngắm kỹ

Perseus bay giữa không trung để giao chiến với con thủy quái được sai đến giết Andromeda, người bị xích vào vách đá làm vật tế. Chàng đã đâm con quái vật bị thương ở vai. Chàng cầm thanh gươm cong của Mercury và tấm khiên của Minerva, đi giày có cánh và đội mũ có cánh. Andromeda đứng giữa vỏ sò và san hô; Ovid tả nàng như một pho tượng và vừa khóc, và Titian thể hiện cả hai. Cha mẹ nàng có lẽ ở bờ bên kia, cạnh một thành phố. Hãy nhìn kỹ: những giai đoạn trước, được lần ra bằng tia X và hồng ngoại, vẫn còn thấp thoáng thấy được bằng mắt thường.

Ý nghĩa và dụng ý

Câu chuyện lấy từ quyển IV của Ovid. Hoàng hậu Cassiope khoe rằng bà và con gái Andromeda đẹp hơn các nữ thần biển, nên Poseidon sai một con quái vật tàn phá xứ Ethiopia, và Andromeda bị đem ra làm vật tế. Perseus, trên đường trở về sau khi giết Medusa, giết con quái vật và cưới nàng. Titian có lẽ đọc Ovid qua những bản tiếng Ý giản lược, điều có thể giải thích vài chỗ khác biệt, hoặc ông chỉ đơn giản kể lại câu chuyện một cách tự do. Bố cục đã thay đổi nhiều lần: Andromeda ban đầu đứng bên phải, tay chân, gươm và khiên của Perseus được dời chỗ, và con quái vật từng nhô cao hơn khỏi mặt nước.

Di sản

Đây là bức poesie duy nhất rời khỏi bộ sưu tập hoàng gia Tây Ban Nha trước khi Philip qua đời năm 1598, được thay bằng một bản chép cẩn thận nay ở Gerona. Tranh có thể đã đến tay Antonio Pérez hoặc gia đình Leoni, về sau thuộc về Anthony van Dyck, rồi bá tước Northumberland, sau đó sang Paris và Bộ sưu tập Orléans, cuối cùng đến London. Có lẽ đây chính là bức được tả là bị hư hại năm 1605, và dường như đã bị cắt bớt ở cả bốn cạnh; Wikipedia ghi khổ 175 x 189,5 cm, còn Wikidata ghi 183,3 x 199,3 cm. Một học giả, Rearick, cho rằng đây là phiên bản thứ hai. Tranh hiện ở Wallace Collection.