Penitent Magdalene

Chỉ được che bằng mái tóc vàng óng, Maria Mađalêna ngước đôi mắt đẫm lệ lên trời và như đang tỏa sáng từ bên trong. Titian vẽ bà cho một nữ thi sĩ nổi tiếng, và hình ảnh này đã làm người đọc sùng đạo ấy xúc động sâu sắc.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Titian vẽ bức Mađalêna sám hối này cho Federico Gonzaga, công tước xứ Mantua, người đặt tranh làm hình ảnh sùng kính tặng nữ thi sĩ lừng danh Vittoria Colonna. Colonna, một người phụ nữ uyên bác và mộ đạo, được bức tranh truyền cảm hứng mạnh mẽ, dù vị thánh được vẽ rất gợi cảm. Thấy thân thể rạng rỡ của Mađalêna trên nền tối, như thể ánh sáng phát ra từ bên trong, bà tin rằng vị thánh đang bừng cháy bởi tình yêu nồng nàn dành cho Chúa Kitô. Bài Wikipedia ghi tranh vẽ khoảng năm 1531, còn Wikidata ghi năm 1533. Titian ký TITIANUS trên lọ dầu thơm bên trái.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy nhìn đôi mắt trước: chúng đẫm lệ và ngước lên trời, bắt lấy khoảnh khắc vừa hân hoan vừa sám hối sâu xa. Những giọt nước mắt gợi lại câu chuyện bà rửa chân Chúa Giêsu rồi lau khô bằng mái tóc mình. Mái tóc ấy, vàng óng và dài, buông phủ thân thể bà gần như một tấm áo, còn thân hình đầy đặn và đôi môi căng mọng theo đúng chuẩn mực vẻ đẹp thời Phục Hưng. Dáng hình bà sáng lên trên nền tối như trong hang đá. Ở bên trái, hãy tìm lọ dầu thơm, vật biểu tượng quen thuộc của bà, mang chữ ký của họa sĩ.

Ý nghĩa và dụng ý

Vào thế kỷ XVI, Mađalêna, người tội lỗi được Chúa Giêsu đưa về đường ngay, là đề tài rất được ưa chuộng, vì nó cho phép họa sĩ kết hợp sự gợi cảm với tôn giáo mà không gây tai tiếng. Như Vasari ghi nhận, sự khỏa thân của bà gợi đến truyền thuyết thời Trung cổ rằng quần áo bà mục rã trong ba mươi năm sám hối nơi hoang mạc sau khi Chúa lên trời. Theo những tác phẩm như Truyền thuyết Vàng, bà sống những năm cuối đời trần trụi và cô độc trên núi vùng Provence, được các thiên thần ca hát nuôi dưỡng. Vì thế việc không mặc y phục tượng trưng cho sự từ bỏ châu báu, vàng bạc và của cải trần gian để giữ đức tin.

Di sản

Người ta đều tin rằng về sau Vittoria Colonna đã tặng bức tranh cho Eleonora Gonzaga, vì năm 1631 tranh được tìm thấy trong bộ sưu tập của con trai bà, công tước xứ Urbino. Ngày nay tranh được treo ở phòng Sala di Apollo trong Cung điện Pitti tại Florence. Cách mái tóc bao bọc thân thể có thể còn gợi lại một truyền thống cũ hơn: cuối thời Trung cổ, người ta tin rằng toàn thân bà mọc một lớp lông tóc che phủ, trừ mặt, tay và chân, một hình ảnh thường gặp trong nghệ thuật miền Nam nước Đức và được cho là bắt nguồn từ kịch phụng vụ. Tranh của Titian đạt được hiệu quả tương tự.