Tiziano Vecelli · 1570s

Một chàng chăn cừu thổi sáo dưới gốc cây, còn một nàng tiên khỏa thân nằm trên tấm da thú, quay lưng về phía ta và ngoái nhìn qua vai. Titian vẽ bức này gần cuối đời, một phần bằng chính ngón tay mình.
Nàng tiên và chàng chăn cừu, còn gọi là Chàng chăn cừu và nàng tiên, là bức sơn dầu của bậc thầy thành Venice Titian, vẽ khoảng năm 1570, khi sự nghiệp dài của ông đã về cuối. Hành trình của tranh đi qua những bộ sưu tập lớn. Năm 1636, tranh thuộc về Bartolomeo della Nave ở Venice. Từ 1638 đến 1649, tranh nằm trong bộ sưu tập của James Hamilton, Công tước Hamilton đệ nhất, ở Anh. Đến năm 1660, chủ nhân là Đại công tước Leopold Wilhelm của Áo. Nay tranh ở Bảo tàng Lịch sử Nghệ thuật Vienna. Wikidata ghi niên đại rộng hơn là thập niên 1570, kích thước khoảng 149,6 x 187 cm.
Đây là một cảnh đồng quê giữa rừng. Ở tiền cảnh, một chàng chăn cừu ngồi thổi một thứ trông như cây sáo. Bên cạnh là một nàng tiên khỏa thân, nhân vật nữ huyền thoại, ngồi ngả trên tấm da thú, lưng quay về phía người xem nhưng ngoái nhìn lại qua vai. Hai người tựa vào một thân cây. Ở hậu cảnh, một con dê đang trèo lên gốc cây cụt. Hãy nhìn kỹ bề mặt: nét cọ phóng khoáng và hiện rõ, màu sắc trầm lắng, và chính chất liệu của tấm vải trở thành một phần của hình ảnh cuối cùng.
Bức tranh được xếp vào giai đoạn Kiểu cách của thời Phục hưng Ý muộn, và trông khác những tác phẩm trước đó của Titian, chú trọng nét cọ hơn và bảng màu dịu hơn. Đợt phục chế từ 2002 đến 2007 cho phép nghiên cứu kỹ thuật của ông. Kết quả cho thấy ông dùng cọ đủ mọi cỡ, thể hiện qua độ dài các nét, và còn dùng ngón tay để đắp màu. Giới nghiên cứu tranh luận về danh tính hai nhân vật. Nhiều người cho rằng họ đại diện cho một cặp trong thần thoại, hoặc Dionysus và Ariadne, hoặc Paris và Oenone. Bản thân bức tranh không trả lời dứt khoát.
Những nét cọ biểu cảm, lộ rõ của bức tranh muộn này từng được bàn đến như một sự báo trước chủ nghĩa Ấn tượng, trào lưu chỉ xuất hiện nhiều thế kỷ sau. Điều đó biến bức tranh thành chứng tích đáng nhớ về một bậc thầy tuổi già vẫn còn thay đổi cách làm việc. Thay vì làm phẳng bề mặt, Titian để bàn tay lộ ra, với ngón tay và đủ cỡ cọ. Sau hành trình qua Venice, bộ sưu tập Hamilton và vị đại công tước nhà Habsburg, tấm tranh ở lại Vienna, nơi đợt phục chế 2002 đến 2007 giúp nhìn gần hơn vào cách nó được tạo nên.
Tiziano Vecelli (1488-1576)
tranh thần thoại · trường phái Venice · Kunsthistorisches Museum · nymph · shepherd · James Hamilton, 1st Duke of Hamilton collection
Venus of Urbino - Titian (1538)
Lễ Đức Mẹ Lên Trời - Titian (1510s)
Sacred and Profane Love - Titian (1510s)
Equestrian Portrait of Charles V - Titian (1548)
Flora - Titian (1517)
Allegory of Prudence - Titian (1550)
Diana and Actaeon - Titian (1550s)
Bacchus and Ariadne - Titian (1520s)
Bữa tối cuối cùng - Jacopo Tintoretto (1563)
Miracle of the Slave - Jacopo Tintoretto (1540s)
The Wedding at Cana - Paolo Veronese (1560s)
The Feast in the House of Levi - Paolo Veronese (1573)