Madame Auguste Cuoq

Courbet vẽ một phụ nữ toàn thân, lớn như người thật mà lại gần gũi lạ lùng. Chồng bà đã từ chối bức chân dung: ông cho rằng nó không lột tả được vẻ đẹp của vợ mình.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bà Auguste Cuoq là tranh sơn dầu trên vải của Gustave Courbet, vẽ trong khoảng 1852-1857. Người mẫu là Mathilde Desportes, tức bà Auguste Cuoq, một phụ nữ thường ngồi làm mẫu chân dung và được nhiều họa sĩ nổi tiếng đương thời vẽ, trong đó có Courbet và Jean-Jacques Henner. Đó là những năm Courbet gây dựng tên tuổi như một họa sĩ Hiện thực, vẽ người bình thường và đề tài đời thường với tầm vóc của hội họa lớn, và năm 1855 ông tự dựng Gian trưng bày Chủ nghĩa Hiện thực độc lập để giới thiệu tác phẩm.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm toan cao và lớn, khoảng 176,5 x 108 cm, khiến người mẫu hiện diện trọn vẹn trong không gian. Nguồn chỉ ra điều làm nên nét khác thường: khổ tranh lớn lại đi cùng một khung cảnh riêng tư. Thay vì vẻ trang nghiêm công khai mà kích thước ấy thường báo hiệu, bức tranh mang đến một cuộc gặp gỡ gần gũi, riêng tư với một người phụ nữ. Khi đứng trước tranh, hãy cảm nhận sự căng thẳng giữa tầm vóc của một bức chân dung chính thức và sự thân mật lặng lẽ trong không khí của nó.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức chân dung đặt ra câu hỏi: một bức tranh nên thể hiện con người theo cái nhìn của ai? Courbet vẽ, nhưng chồng người mẫu đã từ chối, vì thấy nó không lột tả được vẻ đẹp của vợ. Lời từ chối ấy cho ta biết đôi điều về cách làm của Courbet: ông nổi tiếng với những đề tài không lý tưởng hóa, và điều họa sĩ thấy là chân thực thì khách đặt tranh có thể thấy là kém đẹp. Vì khổ lớn và vẻ thân mật, tác phẩm được xem là một trong những bức khác thường nhất của Courbet.

Di sản

Dù bị từ chối, Courbet vẫn đưa bức chân dung vào một cuộc triển lãm riêng của ông năm 1867. Về sau tranh được Louisine Havemeyer mua lại, rồi Bộ sưu tập Havemeyer tặng cho Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York, nơi tranh vẫn ở đến nay. Thế là bức chân dung bị chính người lẽ ra trân quý nó nhất khước từ đã tìm được một mái nhà lâu dài, nơi rất nhiều người có thể gặp gỡ bà Cuoq.