Bụi lilac

Tháng Năm năm 1889, chỉ vài ngày sau khi vào nhà thương, Vincent van Gogh bước ra khu vườn và gặp một bụi tử đinh hương đang nở hoa. Ông vẽ nó gần như ngay lập tức.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tháng Năm năm 1889, Vincent van Gogh vào bệnh viện tâm thần Saint-Paul de Mausole ở Saint-Rémy, miền nam nước Pháp, nơi ông sẽ ở lại khoảng một năm. Ông không chờ lâu để cầm cọ. Gần như ngay khi vừa đến, ông dựng giá vẽ trong vườn bệnh viện, và trong số những đề tài đầu tiên có những khóm diên vĩ cùng bụi tử đinh hương này. Vài ngày sau, ông viết cho em trai Theo và vợ Theo là Johanna rằng mình còn hai bức nữa để gửi: diên vĩ tím và một bụi tử đinh hương, hai đề tài lấy từ khu vườn. Theo vẫn luôn là chỗ dựa của anh suốt thời gian ấy, và những lá thư như thế là sợi dây nối ông với thế giới bên ngoài.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh nằm ngang, 73 nhân 92 xăng-ti-mét, cho bụi cây khoảng rộng để tỏa ra như một sinh thể đang chiếm trọn góc vườn của mình. Tác phẩm được xếp vào thể loại tranh phong cảnh, đề tài là hoa: những chùm tử đinh hương cuối xuân. Các nguồn viết về riêng bức tranh này khá ngắn gọn và không mô tả chi tiết nét cọ hay màu sắc, nên người dẫn đường tốt nhất là chính đôi mắt bạn. Hãy nhìn cách khối cây được dựng lên, cách hoa và lá tách bạch, cách mặt đất và cảnh quanh ôm lấy nó. Và hãy nhớ rằng bức tranh được vẽ ngoài trời, trực tiếp trước cảnh thật, trong những ngày đầu của một cuộc sống mới đầy bất định.

Ý nghĩa và dụng ý

Chính Van Gogh đã nói về bức tranh thật giản dị: đây là những đề tài lấy từ khu vườn. Với một người vừa vào nhà thương sau một giai đoạn khủng hoảng, khu vườn là thế giới trong tầm tay, và ông tìm đến nó ngay. Vẽ một bụi cây trổ hoa vào tháng Năm là một cách chăm chú vào những gì đang sống, đang lớn lên ngay trước mắt. Các nguồn không ghi lại ý đồ biểu tượng nào cho bức tranh, và tự đặt ra một ý nghĩa như thế sẽ là sai. Điều chúng cho thấy là một họa sĩ tìm về công việc sớm nhất có thể, và chọn một bụi cây đang nở rộ làm một trong những đề tài đầu tiên.

Di sản

Bụi tử đinh hương, mang số danh mục F 579 và JH 1692, nay thuộc Bảo tàng Hermitage ở Saint Petersburg. Bức tranh đứng ở khởi đầu của một trong những chặng sáng tác dồi dào nhất đời Van Gogh: theo các nguồn, phần lớn trong khoảng 2.100 tác phẩm của ông ra đời trong hai năm cuối đời, và năm ở Saint-Rémy nằm trọn trong đó. Đặt cạnh những bông diên vĩ vẽ trong cùng khu vườn, nó đánh dấu khoảnh khắc ông bắt đầu lại. Có lẽ vì thế mà bức tranh quan trọng: không phải như một tuyên ngôn lớn lao, mà như bằng chứng lặng lẽ đầu tiên rằng ở nơi mới này, hội họa vẫn tiếp tục.

Có thể bạn chưa biết

Bức tranh được vẽ vào tháng Năm năm 1889, những ngày đầu Van Gogh ở bệnh viện Saint-Paul de Mausole tại Saint-Rémy.
Van Gogh nhắc đến nó trong thư gửi Theo và Johanna như một trong 'hai đề tài lấy từ khu vườn', cùng với diên vĩ tím.
Số danh mục của tranh là F 579 và JH 1692.
Tác phẩm hiện thuộc Bảo tàng Hermitage.

Wikipedia · Wikipedia · Wikidata