Phong cảnh với một chiếc xe ngựa và một chiếc xe lửa

Những cánh đồng trải dài tới dãy đồi xanh, một chiếc xe ngựa nhỏ lăn bánh trên con đường trắng, một đoàn tàu lướt qua để lại vệt khói dài, tất cả hiện lên sau màn mưa mà Van Gogh vẽ chỉ trong một ngày.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tháng Sáu năm 1890, Van Gogh sống ở Auvers-sur-Oise, một thị trấn nhỏ ngay phía bắc Paris, sau khi rời trại an dưỡng Saint-Rémy một tháng trước đó. Ông vẽ bức phong cảnh này trong tuần sau những bức chân dung bác sĩ Gachet, giữa những tháng cuối đời. Trong thư gửi em gái Wil, ông kể về tâm trạng và cách làm việc: dạo này ông vẽ nhiều và nhanh, cố diễn tả cái mà ông gọi là sự trôi qua vội vã đến tuyệt vọng của mọi thứ trong đời sống hiện đại. Ông viết rằng hôm trước đã vẽ một bức phong cảnh lớn trong mưa, nhìn từ trên cao. Góc nhìn từ trên cao là điều ông ưa thích từ thời ký họa đồi cát Scheveningen với khung phối cảnh.

Điều nên ngắm kỹ

Lá thư của chính Van Gogh là người hướng dẫn tốt nhất. Những cánh đồng trải dài hút tầm mắt với đủ sắc xanh: ruộng khoai tây xanh thẫm với đất tím màu mỡ giữa các luống, ruộng đậu nở hoa trắng dần về một bên, ruộng cỏ linh lăng hoa hồng với bóng người gặt nhỏ xíu, cỏ chín dài màu vàng nâu nhạt, rồi lúa mì, hàng dương và một dải đồi xanh lam cuối cùng. Dưới chân đồi, một đoàn tàu chạy qua, để lại vệt khói trắng mênh mông trên nền xanh. Một con đường trắng cắt ngang bức tranh, trên đó có chiếc xe ngựa nhỏ, bên đường là những ngôi nhà trắng mái đỏ rực. Phủ lên tất cả, ông viết, mưa bụi vạch những đường xanh lam hoặc xám.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh đặt cũ và mới cạnh nhau: chiếc xe ngựa trên đường và đoàn tàu lao dọc chân trời, ruộng đồng và làn khói của giao thông hiện đại. Chính Van Gogh nói về tốc độ, rằng ông đang cố diễn tả sự trôi qua vội vã của mọi thứ trong đời sống hiện đại. Góc nhìn cao biến miền quê thành tấm thảm ghép rộng lớn, như được thu trọn trong một cái nhìn, còn những đường mưa mang lại cảm giác chuyển động và thời tiết. Người xem dễ cảm thấy sự gấp gáp nơi một con người vẽ nhanh đến thế trong mùa hè cuối cùng, nhưng lá thư của ông trước hết nói về sự quan sát chăm chú, gọi tên từng màu sắc, từng loại cây trồng.

Di sản

Bức tranh hiện thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Pushkin ở Moskva. Trong tiếng Pháp và tiếng Đức, nó mang những cái tên nói về Auvers sau mưa hoặc trong mưa, gợi nhớ thời tiết mà ông ghi lại cẩn thận. Tác phẩm thuộc đợt sáng tác dồi dào phi thường trong những tuần cuối đời Van Gogh, và lá thư chi tiết gửi Wil khiến nó trở thành một trong những bức tranh được ghi chép đầy đủ nhất thời kỳ ấy. Với người xem hôm nay, đây là cơ hội hiếm hoi để đối chiếu bức tranh với lời mô tả của chính họa sĩ, từng cánh đồng một, và thấy ông biến một khung cảnh mưa bình thường thành bức toàn cảnh của đời sống hiện đại.

Có thể bạn chưa biết

Van Gogh vẽ tác phẩm vào tháng Sáu năm 1890, trong tuần sau các bức chân dung bác sĩ Gachet.
Trong thư gửi em gái Wil, ông kể đã vẽ nó trong mưa, nhìn từ trên cao.
Góc nhìn cao gợi nhớ thời ông ký họa đồi cát Scheveningen với khung phối cảnh.
Tranh thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Pushkin, Moskva.

Wikipedia · Wikidata