Gustave Courbet · 1855
%2C%201855%20vers%2C%20934.6.3.jpg)
Gương mặt một thiếu nữ hiện lên từ bóng tối, hơi cúi xuống, đôi mắt như nhìn thẳng vào ta rồi lại xuyên qua ta. Courbet gọi nàng là Người tiên tri, hay Người mộng du, và chưa bao giờ trả lời dứt khoát.
Courbet ký tên và ghi năm trên bức sơn dầu nhỏ này, khoảng 47 x 39 cm, nhưng chính con số năm lại là một câu đố. Robert Fernier năm 1977 và Pierre Courthion năm 1986 đọc thấy số 65 viết bằng màu đỏ; soi kỹ bằng kính lúp thì có vẻ là 55, và Wikidata ghi năm 1855. Courbet cũng có thói quen ghi lùi ngày cho một số tranh. Fernier cho rằng tác phẩm có thể lấy cảm hứng từ vở opera La sonnambula của Bellini, diễn tại Nhà hát Ý ở Paris năm 1862 với Adelina Patti vai Amina. Tấm toan là toan dùng lại, một thói quen thường thấy ở Courbet.
Đây là chân dung bán thân một thiếu nữ mà danh tính vẫn còn tranh cãi; có thể đó là Juliette Courbet, em gái út của họa sĩ. Đầu nàng quay thẳng về phía ta, hơi nghiêng xuống, nét mặt nổi lên trong sáng tối đậm từ một nền tối. Thoạt nhìn, ánh mắt như ngước lên và dán vào người xem. Nhìn lâu hơn một chút, ánh mắt ấy trở nên trống rỗng, như đang hướng về một nơi nào đó bên kia căn phòng. Cái nhìn vô định có chủ ý ấy chính là trái tim của bức tranh.
Hai cái tên cho thấy Courbet không muốn vẽ một bức chân dung ngây thơ. Ông đưa ra một thiếu nữ đang giao cảm với cõi bên kia, mang một năng lực từ tính nào đó, chìm trong những suy nghĩ không ai chạm tới được. Nàng đang thấy một linh ảnh, hay đang trong cơn mộng du? Bức tranh không chọn. Đến từ người đi đầu của chủ nghĩa hiện thực, gương mặt lặng lẽ và kỳ bí này cho thấy một bức chân dung bình thường vẫn có thể mở ra điều huyền bí, chỉ bằng hướng của một ánh nhìn.
Courbet nhắc đến La Voyante hay La Somnambule nhiều lần trong thư từ. Năm 1866 tranh được huy chương vàng ở Amsterdam. Trong thư ngày 18 tháng 2 năm 1867 gửi người bảo trợ Alfred Bruyas, ông định gửi tranh đến Triển lãm Thế giới ở Paris làm cặp đôi với một bức cũ hơn, và năm 1873 ông còn hai lần nhắc đến nó khi viết từ Thụy Sĩ cho người buôn tranh Alphonse Legrand ở Paris. Một bản phác thảo cùng đề tài nay đã mất càng làm việc định niên đại thêm rối. Năm 1881 Juliette Courbet bán tranh cho cha của Élisée Cusenier, và năm 1934 ông Cusenier để lại tranh cho Bảo tàng Mỹ thuật và Khảo cổ Besançon.
Gustave Courbet (1819-1877)
Cội nguồn nhân gian - Gustave Courbet (1866)
An táng tại Ornans - Gustave Courbet (2020)
The Sleepers - Gustave Courbet (1866)
The Painter's Studio - Gustave Courbet (1855)
Woman with a Parrot - Gustave Courbet (1866)
The Stone Breakers - Gustave Courbet (1850)
The Meeting, or Bonjour, Monsieur Courbet! - Gustave Courbet (1854)
Young Ladies Beside the Seine - Gustave Courbet (1857)
Ấn tượng, mặt trời mọc - Claude Monet (1872)
Hoa súng - Claude Monet (1906)
Bữa trưa trên cỏ - Édouard Manet (1863)
Olympia - Édouard Manet (1863)
Breezing Up - Winslow Homer (1873)
The Fog Warning - Winslow Homer (1885)
Đêm đầy sao - Vincent van Gogh (1889)
Hiên quán cà phê về đêm - Vincent van Gogh (1888)