L'Indifférent

Một chàng trai trong bộ satin xanh nhạt như đang dừng giữa bước nhảy, một tay dang ra, tay kia vắt tấm áo choàng đỏ. Watteau vẽ chàng trên tấm gỗ chỉ nhỉnh hơn một trang sách. Năm 1939 chàng biến mất khỏi Louvre, rồi trở về hai tháng sau.

Câu chuyện phía sau bức tranh

L'Indifférent, tạm dịch Kẻ thờ ơ, là một bức sơn dầu nhỏ trên gỗ sồi của Antoine Watteau. Wikipedia tiếng Pháp ghi năm 1717, còn Wikidata chỉ ghi thập niên 1710. Tranh vào Louvre năm 1869 cùng bộ sưu tập của Louis La Caze. Tấm gỗ rất nhỏ: khoảng 26 x 20 cm và dày 3 mm theo Wikipedia, 25,5 x 19 cm theo Wikidata. Mặt sau được gia cố bằng một khung gồm năm thanh ngang và ba thanh dọc, giữ cho tấm gỗ sồi mỏng luôn phẳng.

Điều nên ngắm kỹ

Chàng trai mặc áo satin màu xanh rất nhạt, tất hồng và giày vàng hồng. Trên cánh tay phải vắt một tấm áo choàng đỏ lót xanh, chàng đội mũ xanh có nơ hồng, và một chiếc nơ giống vậy trên vai trái. Phía sau, hàng cây vươn lên về bên trái, còn bầu trời hoàng hôn mở ra về bên phải. Nhà thơ Paul Claudel, viết năm 1946, thấy chàng lơ lửng giữa bay và bước, nửa nai con nửa chim, chờ đúng khoảnh khắc, một tay dang ra như đang đếm nhịp.

Ý nghĩa và dụng ý

Cái tên vẫn là một bí ẩn. Có thể nó gợi một chủ đề chao đảo giữa tĩnh tịch và phóng túng: một kẻ quyến rũ không đam mê, giữ quyền làm chủ bản thân và dùng những mánh khóe của tấn trò đời, ở đây là bộ áo lấp lánh và bước nhảy, để được tự do hơn. Ý niệm mơ hồ về sự thờ ơ phong nhã này rất hợp không khí thời Louis XV. Khoảng năm 1732, mười lăm năm sau bức tranh, vũ công Marie Sallé và ca sĩ Marie Pélissier lập ra Hội những người Thờ ơ, mà hội viên thề thoát khỏi quyền lực của đam mê ái tình.

Di sản

Chủ nhật 12 tháng 6 năm 1939, khoảng 15 giờ 50, bức tranh bị đánh cắp khỏi Louvre. Đó là vụ trộm đầu tiên ở bảo tàng kể từ vụ Mona Lisa 28 năm trước. Ngày 14 tháng 8, một người tên Serge Bogousslavsky, biệt danh Bog, mang tranh trả lại, nói rằng anh lấy nó để phục chế, và còn báo trước cho nhà báo đến chứng kiến. Anh bị tuyên án phúc thẩm bốn năm tù. Vụ trộm còn đi vào tiểu thuyết Fantômette et la Maison hantée năm 1971, nơi khách đến bảo tàng chỉ để ngắm chỗ trống trên tường.