Chaumes de Cordeville

Những mái nhà tranh như phập phồng dưới bầu trời xanh thẫm mây rối, cây cỏ rạp mình trong gió mạnh. Van Gogh vẽ chúng ở Auvers-sur-Oise vào tháng 6 năm 1890, một tháng trước khi ông qua đời.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tháng 5 năm 1890, Vincent van Gogh rời dưỡng viện Saint-Rémy lên Paris ở với em trai Theo, nơi ông gặp em dâu và đứa cháu nhỏ. Sau đó ông đến sống ở Auvers-sur-Oise, cách Paris chừng ba mươi cây số về phía bắc, để được bác sĩ Gachet theo dõi. Những tuần cuối đời ở đó là một quãng sáng tác cuồng nhiệt. Cordeville là một xóm nhỏ nằm tách khỏi làng Auvers. Ông vẽ những mái nhà tranh này vào tháng 6 năm 1890, một tháng trước khi mất ngày 29 tháng 7 năm 1890. Bài Wikipedia tiếng Pháp còn ghi một tên khác là Chaumes de Montcel.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm toan có kích thước 73 x 92 cm. Những mái nhà tranh được vẽ uốn xoắn như thể Van Gogh muốn làm chúng phình to ra, bằng lớp sơn dày đắp nổi làm bật lên các tông lạnh: xám, xanh gỉ đồng và xanh lá. Phía trên là bầu trời xanh thẫm với những đám mây rối bời gợi nhớ Đêm đầy sao. Ngôi nhà mái tranh gần như tan biến vào sắc xanh, và các tông ấm đã biến mất. Cây và cỏ như bị một cơn gió mạnh cuốn đi. Hãy đứng gần và dõi theo lớp sơn: từng mái nhà, bụi cây, đám mây dường như đều đang chuyển động.

Ý nghĩa và dụng ý

Wikipedia đọc bức tranh như tâm hồn giằng xé của họa sĩ tạo nên một cảnh tượng kỳ ảo và đầy giông bão. Đó là một lời mô tả, không phải lời của chính Van Gogh, và nguồn không đưa ra bức thư nào nói về bức tranh này. Điều tấm toan cho thấy là một đề tài thôn quê bình lặng, một cụm nhà tranh cũ, được biến thành thứ gì đó bồn chồn và sống động, với khối nhà đặc chắc phình ra và bầu trời cuộn xoáy phía trên. Về sau Frank Herbert trao cho tranh một tiếng nói riêng trong tiểu thuyết, như bức tranh về sợi dây hoang dã trong con người không thể dập tắt.

Di sản

Năm 1954, Paul Gachet, con trai vị bác sĩ đã chăm sóc Van Gogh ở Auvers, tặng bức tranh cho Bảo tàng Louvre. Tranh được trưng bày ở Jeu de Paume trước khi chuyển sang Bảo tàng Orsay năm 1986, mang số kiểm kê RF 1954 14. Trong Chapterhouse: Dune, cuốn cuối của bộ Dune của Frank Herbert, đây là bức tranh yêu thích của Mẹ Bề trên Odrade, người thấy ở đó sự bất khả trong việc xóa bỏ phần hoang dã trong con người.