A Pilgrimage to San Isidro

Một đám đông lảo đảo trong đêm, miệng há, mặt méo mó, đang hát hay đang rên. Goya vẽ cuộc hành hương này lên tường nhà mình, ba mươi năm sau khi ông từng vẽ chính lễ hội ấy như một ngày hội đầy nắng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Cuộc hành hương đến San Isidro là một trong những Bức tranh Đen mà Francisco de Goya vẽ từ năm 1819 đến 1823 trực tiếp lên tường Quinta del Sordo, Ngôi nhà của Người Điếc, mà ông mua năm 1819. Wikidata ghi niên đại là thập niên 1820. Tranh có lẽ nằm trên một bức tường tầng một, đối diện bức Con dê đực lớn. Khoảng ba mươi năm trước, Goya đã vẽ cùng đề tài trong Đồng cỏ San Isidro, một bức tranh về ngày lễ truyền thống của Madrid với cảnh thành phố khá chân thực.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh dài và thấp này, khoảng 138,5 x 436 cm, vẽ một nhóm người trong đêm, có vẻ say, hát với những gương mặt biến dạng. Tiền cảnh là những người xuất thân bình dân, còn xa hơn phía sau thấp thoáng mũ chóp cao và áo dòng của các nữ tu. Đám đông nhạt dần vào khoảng xa, và ở rìa tranh đường nét của vách đá trùng với đoàn người đang diễu bước. Chỉ một nhân vật bên phải lộ mặt nghiêng, như đang rên hay đang hát. Bảng màu thu lại chỉ còn đen, hoàng thổ, xám và màu đất, quét bằng những nét cọ tự do, mạnh mẽ.

Ý nghĩa và dụng ý

Goya dùng đoàn rước để làm nổi bật khía cạnh sân khấu và châm biếm, giống như trong Đám tang cá mòi. Khoảng không trống ép đám đông thành một khối đặc, biến từng con người thành một nhóm không hình dạng. Ngôi nhà của Goya nằm gần đúng ở góc nhìn mà ông từng dùng để vẽ đoàn hành hương trong bức phác thảo thảm trước đây, nên đoàn rước u tối này có thể đang tiến về chính ngôi nhà ấy, và vào trí tưởng tượng đầy ám ảnh của ông. Một nhà văn hình dung họ đến hát tặng người họa sĩ điếc, với ông thì cây đàn không dây cũng chẳng khác gì.

Di sản

Như các Bức tranh Đen khác, tác phẩm được chuyển sang vải năm 1873 và 1874 dưới sự giám sát của Salvador Martinez Cubells, người phụ trách tại Bảo tàng Prado. Chủ sở hữu là Nam tước Emile d'Erlanger đã tặng các bức tranh cho nhà nước Tây Ban Nha năm 1881, và nay chúng được trưng bày tại Prado. Chủ đề con người đánh mất bản sắc giữa đám đông được xem là tiền thân của hội họa biểu hiện, đặc biệt là tranh của James Ensor. Mô típ đám đông nhạt dần vào xa cũng trở lại trong loạt Thảm họa chiến tranh của Goya.