Joshua Reynolds

1723-1792

Sir Joshua Reynolds, cậu con trai thầy hiệu trưởng vùng Devon với chiếc kèn trợ thính, đã trở thành chủ tịch đầu tiên của Viện Hàn lâm Hoàng gia và họa sĩ chân dung hàng đầu thời ông. Dưới tay ông, gương mặt nước Anh thời Khai sáng mang phẩm giá, hơi ấm và sự táo bạo.

Xuất thân

Reynolds sinh ngày 16 tháng 7 năm 1723 tại Plympton, Devon, là con trai thứ ba của mục sư Samuel Reynolds, hiệu trưởng trường ngữ pháp trong thị trấn. Cha ông từng là thành viên học viện Balliol, Oxford, nhưng không cho người con trai nào vào đại học. Chị gái ông, Mary Palmer, hơn ông bảy tuổi và về sau là tác giả cuốn Devonshire Dialogue, rất mê vẽ, và niềm yêu thích ấy được cho là đã ảnh hưởng tới cậu bé Joshua; bà cũng góp tiền cho ông học nghề. Thuở nhỏ, ông chịu ảnh hưởng của Zachariah Mudge, người có triết lý Platon theo ông suốt đời. Ông chép đầy một cuốn sổ những đoạn trích từ các tác giả như Ovid, Shakespeare và Milton, và cuốn sách ảnh hưởng lớn nhất tới ông là Tiểu luận về lý thuyết hội họa của Jonathan Richardson.

Cuộc đời và những bước ngoặt

Năm 1740, ông theo học họa sĩ chân dung Thomas Hudson ở London, cũng là người Devon, nhưng chỉ ở lại tới năm 1743. Năm 1749, Thiếu tướng hải quân Augustus Keppel mời ông theo một chuyến hải hành Địa Trung Hải, và ông tiếp tục tới Rome, nơi ông dành hai năm nghiên cứu các bậc thầy xưa và thấm "Phong cách lớn". Tại đó, một trận cảm nặng khiến ông bị điếc một phần. Trở về Anh năm 1752, ông định cư ở London và nhanh chóng thành công, có khi tiếp năm, sáu người mẫu mỗi ngày vào mùa cao điểm. Ông góp phần lập Hội Nghệ sĩ, trở thành chủ tịch đầu tiên của Viện Hàn lâm Nghệ thuật Hoàng gia năm 1768 và giữ chức đến cuối đời, được vua George III phong tước hiệp sĩ năm 1769. Năm 1784, ông trở thành Họa sĩ chính của Nhà vua. Ông mất ngày 23 tháng 2 năm 1792.

Phong cách và kỹ thuật

Reynolds cổ vũ cho Phong cách lớn, dựa trên việc lý tưởng hóa những gì chưa hoàn hảo. Xưởng của ông nổi tiếng năng suất, làm ra hơn 2.000 bức tranh khi ông còn sống. Trang phục của người mẫu thường do học trò, trợ lý Giuseppe Marchi hoặc chuyên gia vẽ vải Peter Toms đảm nhận, với ma-nơ-canh để dựng nếp áo, còn phần của chính ông, theo lời học trò James Northcote, vẫn nhẹ nhàng mà bậc thầy. Ông thường mượn tư thế từ các họa sĩ đi trước. Ông cũng nổi tiếng với tranh chân dung trẻ em, nhấn vào sự hồn nhiên và duyên dáng tự nhiên, như bức Tuổi ngây thơ năm 1788, mà người mẫu đến nay vẫn chưa rõ là ai. Trong các bài Diễn từ đọc tại Viện Hàn lâm từ 1769 đến 1790, ông cho rằng sáng tạo chẳng qua là sự kết hợp mới của những hình ảnh đã lưu trong ký ức.

Giai thoại

Thói mượn tư thế của ông không thoát khỏi con mắt người đương thời. Năm 1775, Nathaniel Hone gửi tới Viện Hàn lâm bức Nhà ảo thuật, vẽ một nhân vật tượng trưng cho Reynolds ngồi trước một thác tranh in mà ông từng vay mượn. Ở Rome, Lord Edgcumbe khuyên ông theo học Pompeo Batoni, nhưng Reynolds đáp rằng ông chẳng có gì để học từ người đó. Năm 1764, ông quy tụ nên The Club, nhóm họp mỗi tối thứ Hai tại quán Turks Head trên phố Gerrard với những người bạn như Samuel Johnson, Edmund Burke, Oliver Goldsmith và David Garrick. Khi Keppel được tuyên trắng án trước tòa án binh năm 1779, Reynolds vẽ bàn tay ông đặt trên thanh kiếm. Trở thành họa sĩ của nhà vua chẳng khiến ông vui; ông viết cho Boswell rằng đó là một chức vụ tồi tàn, khốn khổ.

Di sản

Nhà phê bình John Russell gọi Reynolds là một trong những họa sĩ châu Âu lớn của thế kỷ 18, và ông từng được mô tả là bậc thầy đã cách mạng hóa nghệ thuật Anh. Simon Schama gọi Chân dung Omai là một trong những điều vĩ đại nhất nghệ thuật Anh từng làm ra, còn Thomas Lawrence xem Sarah Siddons trong vai Nàng thơ Bi kịch là bức chân dung phụ nữ đẹp nhất thế giới. Không phải ai cũng đồng tình: William Blake đã xuất bản những lời chú giải đầy gay gắt về các bài Diễn từ của ông. Nhưng J. M. W. Turner xin được an nghỉ bên cạnh ông, và Northcote viết rằng ông biết hết mọi khuyết điểm của thầy mà vẫn gần như tôn thờ thầy. Là người thầy và người đứng đầu Viện Hàn lâm, ông nâng vị thế của nghệ thuật và nghệ sĩ Anh, và những bức chân dung của ông vẫn sống động với sự táo bạo của thời đại mình.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia

chủ nghĩa học viện

Họa sĩ liên quan

J. M. W. Turner · Jean-Léon Gérôme · Édouard Manet · Gustave Courbet · John Singer Sargent · Eugène Delacroix · Jacques-Louis David · Gustave Moreau

Tranh của Joshua Reynolds