Witches' Flight

Ba mụ phù thủy đội mũ nhọn nhấc bổng một người đàn ông trần truồng đang quằn quại lên bầu trời đen, trong khi những người nông dân bên dưới bịt mắt bịt tai. Goya vẽ sự mê tín để nó quay ngược lại chính những kẻ buộc tội.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Phù thủy bay, còn gọi là Phù thủy trên không, là tranh sơn dầu trên vải của họa sĩ Tây Ban Nha Francisco Goya. Wikipedia ghi tranh hoàn thành năm 1798, còn Wikidata ghi năm 1797. Tranh thuộc loạt sáu bức về phù thủy được Công tước và Nữ công tước xứ Osuna mua vào ngày 27 tháng 6 năm 1798 để trang trí biệt thự La Alameda ở ngoại ô Madrid. Bức tranh nhỏ, khoảng 43,5 x 30,5 cm, từng được mô tả là bức đẹp nhất và mạnh mẽ nhất trong loạt tranh phù thủy Osuna của Goya.

Điều nên ngắm kỹ

Ở giữa tranh, ba mụ phù thủy nửa khỏa thân đội mũ coroza của người sám hối hoặc mũ chóp kiểu mũ học trò dốt, nhấc bổng một thân hình trần truồng đang quằn quại, miệng họ kề sát người ấy như muốn ăn thịt hay hút máu. Bên dưới, hai người mặc áo nông dân giật lùi trước cảnh tượng. Một người nằm sấp xuống đất, bịt tai. Người kia cố trốn dưới tấm chăn và làm dấu tay hình quả sung để xua đuổi con mắt quỷ. Cuối cùng, bên phải hiện ra một con lừa, dường như chẳng hay biết gì. Nhóm hình sáng rực trôi nổi trên nền trời đen.

Ý nghĩa và dụng ý

Giới nghiên cứu nhìn chung đồng ý rằng bức tranh là lời phê phán duy lý về sự mê tín và ngu dốt, nhất là trong chuyện tôn giáo. Những chiếc mũ coroza gợi lại bạo lực của Tòa án dị giáo Tây Ban Nha: ngọn lửa hướng lên cho thấy người đội đã bị kết án là kẻ dị giáo không hối cải và sẽ bị thiêu sống. Nhưng những chiếc mũ cũng giống mũ mitra của giám mục với hai chóp nhọn. Lời buộc tội của các tòa án tôn giáo vì thế bị dội ngược lại chính họ, hành động của họ bị ngầm xem là mê tín và hiến tế. Người đứng xem hoặc kinh hoàng mà bất lực, hoặc cố tình làm ngơ. Con lừa là biểu tượng truyền thống của sự ngu dốt.

Di sản

Sau gần một thế kỷ ở biệt thự Osuna, bức tranh được bán năm 1896 trong cuộc đấu giá công khai tài sản nhà Osuna cho Ramón Ibarra. Năm 1985 tranh về tay Jaime Ortiz Patiño. Cuối cùng, năm 1999, Bảo tàng Prado ở Madrid mua lại bức tranh, và nó vẫn ở đó cho đến nay. Tại đây tranh là một phần trong cuộc khám phá lâu dài của Goya về mặt tối của tâm trí con người, một bức tranh nhỏ mà những câu hỏi về nỗi sợ, sự tàn ác và những người chỉ biết quay mặt đi vẫn còn gần gũi đến khó chịu với bất kỳ ai đứng trước nó.