The wounded bricklayer

Francisco Goya · 1786

The wounded bricklayer - Francisco Goya

Hai người đàn ông buồn bã khiêng một bạn thợ vừa ngã từ giàn giáo. Goya ban đầu phác cảnh này thành chuyện đùa về anh thợ nề say rượu, rồi biến nó thành một trong những hình ảnh đầu tiên của ông về nỗi đau thật của người lao động.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Goya vẽ bức tranh này trong khoảng 1786 đến 1787 làm tranh mẫu, tức bản thiết kế đúng kích thước cho thảm dệt, trong loạt thứ năm dành cho phòng ăn của Thái tử Asturias, sau này là vua Carlos IV, và vợ là Maria Luisa xứ Parma, tại cung điện El Pardo. Bản phác thảo ban đầu là Người thợ nề say rượu, một cảnh châm biếm, và nguồn tư liệu cho rằng phiên bản này có lẽ ra đời vì cảnh người thợ say, gây tranh cãi hơn, đã không được chấp nhận. Loạt tranh còn có Những cô gái bán hoa, Sân đập lúa, Mùa hái nho, Bão tuyết và Người nghèo bên giếng nước.

Điều nên ngắm kỹ

Khổ tranh rất cao, 268 x 110 cm, hợp với một tấm thảm. Hai người đàn ông buồn bã ôm trên tay một người bạn thợ có lẽ vừa ngã từ giàn giáo thấy ở phía sau. Hãy nhìn các gương mặt: chúng nghiêm trọng và lo lắng cho người bạn, và các nhân vật vẫn giữ được phẩm giá, nhờ góc nhìn từ thấp lên khiến ta phải ngước nhìn họ. Màu sắc chủ yếu là nâu và xám, khác hẳn những cảnh đẹp như tranh trong các bức mẫu thảm trước đó của Goya. Không có gì để trang trí ở đây; đề tài là một tai nạn lao động.

Ý nghĩa và dụng ý

Loạt tranh tiếp nối truyền thống lâu đời về bốn mùa, đề tài được ưa chuộng để trang trí phòng ăn, nhưng Goya biến các phúng dụ thành những cảnh đồng quê tiêu biểu cho từng thời điểm trong năm. Ở đây ông bất ngờ đổi nghĩa bản phác thảo, từ châm biếm sang cảm thông. Bức tranh ứng với một sắc lệnh của vua Carlos III về giàn giáo và an toàn xây dựng, buộc chủ thầu bồi thường cho các tai nạn giàn giáo; sắc lệnh công bố năm 1788, có những bản in trước đó, gần nhất là năm 1784. Nỗi đau của người bình dân ở đây có thể sánh với cảnh khốn khó trong Người nghèo bên giếng nước.

Di sản

Bức tranh mẫu này được đồng lòng công nhận là đánh dấu sự xuất hiện của một phong cách mang tính xã hội rõ rệt trong sự nghiệp Goya, và gam màu trầm của nó mở đường cho chủ nghĩa hiện thực xã hội thời tiền lãng mạn. Suốt một thời gian dài tranh bị coi là thất lạc, cho đến năm 1869 Gregorio Cruzada Villaamil tìm thấy tấm vải dưới tầng hầm cung điện hoàng gia Madrid. Theo các quyết định tháng 1 và tháng 2 năm 1870, tranh được giao cho Bảo tàng Prado, nơi lần đầu ghi vào danh mục năm 1876, và hiện trưng bày ở phòng 94.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Francisco Goya (1746-1828)

nghệ thuật dân gian · Bảo tàng Prado

Tranh khác của Francisco Goya

Tranh của các họa sĩ liên quan