The Straw Manikin

Francisco Goya · 1791

The Straw Manikin - Francisco Goya

Bốn cô gái cười vang, tung một hình nhân rơm lên không trung bằng tấm chăn. Goya vẽ trò chơi dân gian này làm mẫu cho một tấm thảm hoàng gia, và có thể đọc nó như một trò đùa về đàn ông, hay về chính trị.

Câu chuyện phía sau bức tranh

El pelele, Hình nhân rơm, được Goya vẽ trong khoảng cuối năm 1791 đến đầu năm 1792. Tranh thuộc loạt mẫu thảm thứ bảy, những bản vẽ kích thước thật dùng để dệt thảm cho phòng làm việc của vua Charles IV trong cung điện El Escorial. Nhà vua, trước đó là Thân vương xứ Asturias, cũng là người nhận sáu loạt trước. Loạt thứ bảy gồm Đám cưới, Cà kheo, Bập bênh, Las gigantillas, Những cậu bé trèo cây, Hình nhân rơm và Những cô gái mang vò. Một bản phác thảo sơn dầu nhỏ, 35 x 23 cm, còn được giữ ở Bảo tàng Hammer tại Los Angeles, với nền là một bức tường thành.

Điều nên ngắm kỹ

Cảnh vẽ một trò chơi dân gian, trò pelele. Bốn cô gái ăn vận kiểu maja căng một tấm chăn giữa họ và tung hình nhân lên cao, cười khi nó bay lên. Hình nhân rũ rượi, tay chân lỏng lẻo, còn các cô gái đứng vững quanh nó. Bức tranh lớn, 267 x 160 cm, dựng theo chiều đứng. Nét cọ nhanh, màu sắc tươi tắn. Phong cách chung thanh lịch và nhẹ nhàng, đặc trưng của thế kỷ mười tám. Hãy so dáng thong dong của các cô gái với hình người mềm oặt phía trên: cả bức tranh xoay quanh sự đối lập giữa người chơi và kẻ bị đem ra làm trò chơi.

Ý nghĩa và dụng ý

Hình nhân được hiểu là biểu tượng của nam giới, và cảnh tượng là phụ nữ chế giễu đàn ông. Theo cách đọc ấy, người đàn ông chỉ là món đồ chơi bị tung hứng theo ý thích của phụ nữ. Bức tranh cũng có thể ám chỉ một cách mỉa mai sự bất ổn chính trị thời đó, khi nhiều vị thủ tướng thay nhau lên xuống trong năm 1792. Cả hai cách đọc đều dựa trên cùng một hình ảnh đơn giản: một hình người không có ý chí riêng, bị kẻ khác tung lên rồi hạ xuống. Được làm cho phòng làm việc của nhà vua, bức mẫu thảm kể một trò chơi vui của dân thường, nhưng vẫn chừa chỗ cho một nụ cười sắc hơn bên dưới, điều mà các tác phẩm sau này của Goya sẽ nói thẳng hơn nhiều.

Di sản

Bức mẫu thảm từng bị coi là thất lạc cho đến năm 1869, khi Gregorio Cruzada Villaamil tìm thấy tấm toan dưới tầng hầm Cung điện Hoàng gia Madrid. Tranh được chuyển cho Bảo tàng Prado năm 1870 theo các quyết định ngày 19 tháng 1 và 9 tháng 2 năm ấy, và hiện trưng bày ở phòng 93. Tranh xuất hiện lần đầu trong danh mục của Prado năm 1876. Hình ảnh này về sau truyền cảm hứng cho nhiều tác phẩm khác, đáng kể là một số cảnh trong vở opera Goyescas của Enrique Granados. Wikidata ghi niên đại năm 1791, năm tranh được bắt đầu, còn Wikipedia tiếng Pháp đặt tranh trong khoảng cuối 1791 đến đầu 1792.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia (French) · Wikidata

Về họa sĩ

Francisco Goya (1746-1828)

phụ nữ · nghệ thuật dân gian · Bảo tàng Prado

Tranh khác của Francisco Goya

Tranh của các họa sĩ liên quan