The Storm

Một chiếc xe chở quá tải sa lầy, những người đàn ông gồng mình đẩy, đàn cừu túm tụm và cơn bão cuồn cuộn kéo qua bầu trời. Một nhà phê bình gọi đó là chất thơ của một vụ đắm tàu.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Cơn bão, tiếng Pháp là L'Orage, còn được gọi là Chiếc xe sa lầy. Jean-Honoré Fragonard vẽ tranh trong những năm ở Rome, hoàn thành khoảng năm 1759. Tranh lấy cảm hứng từ các bức đoàn lữ hành của Giovanni Benedetto Castiglione, rất được ưa chuộng ở Paris thời ấy. Khổ tranh 73 x 97 cm. Wikidata không ghi năm, nên mốc khoảng 1759 chỉ dựa vào Wikipedia. Tranh về Bảo tàng Louvre năm 1869 trong di tặng của nhà sưu tập Louis La Caze.

Điều nên ngắm kỹ

Fragonard vẽ chiếc xe chất quá tải từ một góc thấp khác thường, khiến nó sừng sững phía trên ta. Xe bị kẹt: những người đàn ông đẩy từ phía sau, con bò rống lên phía trước. Bên trên, gió giật tung tấm bạt phủ hàng, bên dưới, đàn cừu nép sát vào nhau tìm chỗ trú. Trên tất cả, cơn bão ập tới, tạo cho khoảnh khắc độ căng kịch tính. Fragonard để nét sơn tạo nên những hình khối mờ nhòe, không rõ đường viền, khiến cả cảnh như chuyển động theo thời tiết. Hãy xem ánh sáng xé qua những đám mây tối.

Ý nghĩa và dụng ý

Đề tài xe chở quá tải đến từ Castiglione, nhưng bầu trời u ám và cơn bão sắp tới lại gần với các bậc thầy Hà Lan thế kỷ 17 hơn là với mẫu Ý. Fragonard gộp hai truyền thống vào một vở kịch nhỏ về sức người và thời tiết: người và vật vật lộn với bùn lầy và gió. Bá tước Saint-Victor nói tác phẩm có chất thơ của một vụ đắm tàu, còn anh em nhà Goncourt ngợi ca bầu trời khói mù, u ám, tích điện, nứt ra những vệt sáng nhợt nhạt.

Di sản

Tranh lần đầu ra mắt công chúng Paris năm 1860, tại một triển lãm trên đại lộ Boulevard des Italiens gồm những kiệt tác Pháp thế kỷ 18 vốn nằm trong các bộ sưu tập tư nhân. Nó gây chấn động và giúp khôi phục danh tiếng của Fragonard vào giữa thế kỷ 19. Từ thập niên 1980, tranh đã đi triển lãm nhiều nơi: Bắc Kinh và Thượng Hải, New York, Rome, Đài Loan, Barcelona, Kyoto và Tokyo, và Louvre-Lens năm 2023. Một bản vẽ chuẩn bị bằng phấn đỏ và mực nâu, đảo chiều, nằm ở Viện Nghệ thuật Chicago, còn một bản vẽ tương tự ở Budapest được gán cho cả Fragonard lẫn Hubert Robert.