The Lock

Một người đàn ông vươn tới then cửa trong khi người phụ nữ mặc lụa vàng vặn mình trong vòng tay anh. Đó là cái ôm của tình nhân hay một vụ cưỡng ép? Cảnh nổi tiếng nhất của Fragonard vẫn khiến người xem chia rẽ.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức Then cửa, còn gọi là Ổ khóa, được Louis-Gabriel, hầu tước de Véri, một nhà sưu tập khó tính, đặt hàng năm 1773, và Wikipedia ghi tranh vẽ năm 1777. Fragonard nổi danh trước tiên với tranh lịch sử, đoạt giải Rome năm 1752, rồi những cảnh tình tứ của ông trở nên rất được giới quý tộc ưa chuộng, họ đặt ông những bức như Chiếc xích đu năm 1767. Hầu tước có một bộ sưu tập tranh về tình ái, đôi khi khá sỗ sàng, và bức tranh này, bề ngoài nhẹ nhõm nhưng đầy tham vọng, đã gia nhập bộ sưu tập ấy.

Điều nên ngắm kỹ

Tranh khổ khoảng 73 x 93 cm. Một phụ nữ mặc váy lụa vàng nằm trong vòng tay một người đàn ông ăn mặc dở dang, anh vươn tay tới then cửa. Căn phòng bừa bộn: giường chưa dọn, một chiếc ghế đổ. Một quả táo nằm trong vệt sáng. Ánh sáng rọi vào đôi người như đèn sân khấu, và những tấm rèm màn nặng nề, chiếm hơn một nửa mặt tranh, càng làm cảnh giống một vở kịch. Mọi chuyển động đều hướng về then cửa, cả người phụ nữ cũng vươn một tay về phía đó.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh nổi tiếng vì sự mập mờ. Một cách đọc thấy đôi tình nhân, người đàn ông cài then cửa, dựa vào chiếc giường bừa và quần áo của anh. Cách đọc khác thấy một vụ cưỡng hiếp, người phụ nữ đang cố thoát ra, và coi sự giằng co của cô là bằng chứng bị ép buộc; tác phẩm đôi khi còn được gọi là Vụ cưỡng hiếp. Cô vươn tay để tự cài then hay để chạy trốn, không bao giờ được nói rõ. Được xem là biểu tượng của tinh thần phóng túng thế kỷ 18, tranh phản ánh tâm thế của các họa sĩ như François Boucher, một người thầy của Fragonard.

Di sản

Ban đầu Fragonard cho bức Then cửa một tranh đi cặp là Bản giao kèo, bản này lại tiếp nối một bức khác là Tủ áo. Có giả thuyết đọc ba bức như ba chương tiểu thuyết về đôi tình nhân: đam mê, bị phát hiện và hòa giải. Bản giao kèo ngày nay chỉ còn biết qua bản khắc của Maurice Blot, người cũng từng khắc bức Then cửa; bản in ấy bị chê là tầm thường nhưng lại bán rất chạy nhờ danh tiếng Fragonard. Bức Then cửa cũng hay được đặt cạnh bức tôn giáo Các mục đồng thờ lạy năm 1775. Tranh hiện treo ở Louvre, trong khu hội họa Pháp thế kỷ 18.