The Procuress

Một chàng trai trao túi tiền, một cô gái chờ đợi, và đứng giữa họ là bà mối, gian xảo và dò xét. Cranach vẽ tấm gỗ này năm 1548. Hành trình của nó từ đó đã đi qua lưu vong, chiến tranh, một vụ cướp có vũ trang lúc nửa đêm và mười năm biệt tích.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bà mối là tranh sơn dầu trên gỗ của họa sĩ Phục hưng Đức Lucas Cranach Cha, đề năm 1548. Chủ sở hữu đầu tiên được biết là Đại công tước George Alexandrovich của Nga, người mang tranh tới Gruzia vào thế kỷ 19. Đầu thế kỷ 20, tranh về tay nhà sưu tập Alexandre Korganoff, rồi được bán cho họa sĩ kiêm nhà sưu tập người Gruzia Dimitri Shevardnadze, và ông đặt nó tại Phòng tranh Tbilisi. Tháng 3 năm 1921, sau khi Hồng quân chấm dứt nền độc lập của Gruzia, nhà sử học và khảo cổ Ekvtime Takaishvili theo chính phủ lưu vong sang Paris, mang theo nhiều báu vật quốc gia, trong đó có bức tranh này, để giữ chúng an toàn.

Điều nên ngắm kỹ

Ba nhân vật lấp đầy tấm gỗ. Chàng trai trao túi tiền cho bà mối, người mới thật sự là nhân vật chính của bố cục. Bên cạnh là cô gái mà chàng trai sắp cưới. Bà mối thu hút ánh nhìn ngay lập tức: vẻ ngoài gian xảo của bà phủ lên cảnh vật một bầu không khí độc hại, giăng bẫy, như thể chính bà đang nắm mọi sợi dây. Theo Wikidata, tấm gỗ cỡ khoảng 86 x 59 cm, vẽ theo phong cách Phục hưng phương Bắc. Tên tranh trong tiếng Tây Ban Nha và tiếng Đức gọi đây là một cặp đôi không xứng, chỉ thẳng vào cuộc mặc cả ở trung tâm.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh biến một cuộc hôn nhân thành một cuộc giao dịch, tiền đổi tay dưới ánh mắt của kẻ mai mối. Ở Paris, tấm gỗ phải được bảo vệ không chỉ khỏi Liên Xô mà cả khỏi Đức Quốc xã. Adolf Hitler coi Cranach là họa sĩ mang tinh thần Đức nhất, săn lùng tranh của ông và sở hữu nhiều bức. Việc tấm gỗ nhỏ này thoát được cả hai mối đe dọa là một phần lý do nó quan trọng đến vậy với Gruzia hôm nay: nó tượng trưng cho một bộ sưu tập quốc gia đã phải ra nước ngoài để sống sót rồi trở về.

Di sản

Năm 1946, bức tranh trở về Gruzia cùng các báu vật khác. Từ năm 1969, tranh ở Moskva mười năm để phục chế, trở về, rồi lại biến mất. Tháng 7 năm 1994, giữa những đợt mất điện thường xuyên thời ấy, năm người có vũ trang đột nhập Bảo tàng Nghệ thuật lúc nửa đêm khi hệ thống báo động không hoạt động, trói các bảo vệ và lấy đi tranh cùng nhiều bức khác. Năm 2004, một trùm tội phạm có thế lực là Gogi Chikovani đề nghị công tố viên một cuộc trao đổi để lấy lại những kỷ vật gia đình bị cảnh sát thu giữ. Sau đó cảnh sát tìm thấy bức tranh gần Cung Hôn lễ bên tả ngạn sông Mtkvari, đúng mười năm sau khi mất. Hiện tranh ở Bảo tàng Quốc gia Gruzia.