Madonna under the Fir Tree

Một người mẹ áo đỏ bế đứa con đang ôm chùm nho, phía sau là cây linh sam và cây bạch dương. Rồi chiến tranh kết thúc, một linh mục làm bản sao, và bức Cranach thật biến mất hơn sáu mươi năm.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Lucas Cranach Cha vẽ bức Đức Mẹ này khoảng năm 1510; Wikidata không ghi niên đại, còn Friedländer, Rosenberg và Koepplin dựa vào phong cách để định khoảng 1509 hoặc 1510. Người ta cho rằng Cranach vẽ theo đơn đặt hàng cho nhà thờ chính tòa Wrocław, khi ấy là thành phố Breslau của Đức, và công chứng viên Johann Hesse có thể đã mang tranh từ Wittenberg về cho Giám mục Johann Thurzo, người đặt nó cạnh một bức tranh thánh Gioan Tẩy Giả. Tranh treo trong nhà nguyện thánh Gioan của nhà thờ đến thế kỷ 19, và trước năm 1939 thuộc kho báu nhà thờ. Năm 1943 tranh được sơ tán và qua khỏi chiến tranh.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm tranh khổ đứng, khoảng 71 x 57 cm, vẽ Đức Mẹ mặc áo đỏ son, khoác áo choàng xanh, sau một lan can đá. Hài Đồng ngồi trên chiếc gối đặt trên lan can, được mẹ ôm trong tay, hai tay cầm chùm nho. Phía sau là phong cảnh núi non mùa xuân với một tòa lâu đài, cây bạch dương bên trái, một cây linh sam và một cây lá rộng bên phải. Hãy nhìn mép trái lan can: Cranach ký tên bằng cách vẽ chiếc nhẫn ấn của mình, khắc huy hiệu được ban năm 1508, con rắn có cánh dơi, cùng chữ viết tắt đảo ngược. Ngay từ năm 1900, Eduard Flechsig đã chê tên tranh sai, vì chỉ có một cây linh sam lớn và Đức Mẹ không hề ngồi dưới cây.

Ý nghĩa và dụng ý

Về tư thế và kiểu người, tấm tranh rất gần bức Đức Mẹ Dresden của Albrecht Dürer, khi ấy ở nhà nguyện lâu đài Wittenberg. Dieter Koepplin xếp nó vào hàng đẹp và độc đáo nhất trong khoảng 150 bức Đức Mẹ được biết của Cranach. Một tác giả xem đây là đối trọng phương Bắc của các bức Đức Mẹ của Raffaello và Titian, mang vẻ đẹp khác nhưng không kém, gắn bó mật thiết với phong cảnh, với cây bạch dương và linh sam đứng hai bên như những vị thánh. Jan Wittmann nhận xét trong các tranh như thế, Hài Đồng thường không nhìn người xem, giống một báu vật khiến người ta ghen tị với Đức Mẹ hơn là một chủ thể hành động.

Di sản

Sau chiến tranh, linh mục Siegfried Zimmer sửa tấm gỗ bị nứt và cùng Georg Kupke làm một bản sao để cứu tranh khỏi tay những người cộng sản. Bản sao có nhiều chỗ khác: lâu đài vẽ quá kỹ, chiếc nhẫn mang chữ T. C., đôi mắt vụng và bàn chân vẽ sai phối cảnh. Bị trục xuất năm 1947, Zimmer có thể đã mang bản gốc đi, ngụy trang thành một cái khay. Từ năm 1948 bản sao được xem là tranh Cranach, cho đến năm 1961 nhà phục chế Daniela Stankiewicz nhận ra đó là bản sao. Zimmer đến München năm 1954 và trong thập niên 1960 bán tranh cho một nhà buôn đồ cổ. Được đưa cho Koepplin giám định năm 1971, trao cho một linh mục Thụy Sĩ năm 2011, tranh trở về Wrocław năm 2012 và ra mắt công chúng ngày 24 tháng 12 năm 2012.