The Meadow of San Isidro

Cả một thành phố đổ ra vui chơi: xe ngựa, ô che nắng, những người nhảy múa bên sông, và các mái vòm Madrid lơ lửng trong ánh sáng nhạt phía xa. Goya vẽ bản phác nhỏ này mùa xuân năm 1788 cho một tấm thảm không bao giờ được dệt.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Goya viết cho người bạn thời thơ ấu Martín Zapater rằng đề tài là đồng cỏ San Isidro đúng ngày lễ thánh, với tất cả sự huyên náo thường thấy ở Triều đình. Bức tranh là bản phác cho một mẫu vẽ thảm thuộc loạt thứ sáu, dành cho phòng ngủ các công chúa ở cung điện El Pardo, của vị vua tương lai Charles IV và Maria Luisa xứ Parma. Tranh được vẽ vào mùa xuân năm 1788. Khi Charles III qua đời, dự án dừng lại; tác phẩm hoàn chỉnh, lẽ ra dài 7,5 mét, không bao giờ xong. Goya tâm sự với Zapater rằng ông vẽ nó với rất nhiều cố gắng và lo âu.

Điều nên ngắm kỹ

Tầm nhìn trải từ những ngọn đồi thoai thoải gần am thờ San Isidro, thánh bảo hộ Madrid, xuống dòng sông nơi khách hành hương qua lại, có lẽ qua cây cầu phao ở giữa. Bên phải là con dốc Calle de Toledo dẫn xuống cầu Toledo, bên trái là cầu Segovia. Địa hình được vẽ chân thực, điều hiếm thấy ở Goya. Hãy nhìn hơi lệch phải trên bờ sông: hai chàng majo và hai cô maja đang nhảy, viền đen trên nền nước sáng, lớn hơn cả vài nhân vật ở tiền cảnh. Trắng, hồng, xanh lá, xanh lam, điểm vài chấm đỏ trên váy áo, làm đám đông lấp lánh.

Ý nghĩa và dụng ý

Là một cảnh sinh hoạt, đám đông thể hiện một ý tưởng mà chế độ quân chủ khai sáng, người nhận tranh, rất ưa: sự hòa trộn êm đẹp giữa các tầng lớp. Có majo, người đi hội, người bán hàng, khách bộ hành, và đủ loại xe từ xe ngựa sang trọng đến xe thô sơ, trang phục từ áo choàng kiểu Pháp đến len vải thô. Goya dùng lớp lót màu lạnh, đoạn tuyệt với lớp lót đất đỏ học được ở xưởng José Luzán vốn cho tranh thời đầu những tông ấm, cháy. Bố cục không có một tâm điểm; các nhân vật ở rìa quay vào trong như dấu ngoặc, còn dải tối ở giữa đẩy mắt nhìn vào sâu.

Di sản

Dải màu tối và vô số nhân vật tí hon hẳn sẽ rất khó cho Xưởng Thảm Hoàng gia dệt lại, và những bản phác vẽ phóng khoáng như vậy gây cho Goya nhiều rắc rối. Đây là một trong những bức đầu tiên ông dùng những mảng màu lớn vẽ rất tự do. Tranh thuộc về các công tước Osuna từ 1799 đến 1896, khi nhà nước mua cho bảo tàng Prado, nơi tranh treo ở phòng 93. Wikipedia tiếng Pháp cũng kể tranh bị xem là thất lạc đến năm 1869, được tìm thấy dưới hầm Hoàng cung rồi giao cho Prado năm 1870, một lời kể mà bài viết không đối chiếu với lịch sử nhà Osuna.