The Magpie

Một chú chim đen đậu trên cánh cổng, quanh nó là cánh đồng tuyết chẳng hề trắng tinh mà ánh kem, ánh vàng và ánh xanh lam. Monet vẽ Con chim ác là vào mùa đông 1868-1869, và Salon đã khước từ bức tranh.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Cuối năm 1868, Claude Monet đang hồi phục sau một giai đoạn trầm uất. Người bảo trợ đầu tiên của ông, Louis Joachim Gaudibert, đã giúp thuê một ngôi nhà ở Étretat, vùng Normandy, cho Camille Doncieux và cậu con trai nhỏ Jean; Monet đến sống cùng họ từ tháng Mười. Đến tháng Mười Hai, ông viết rằng mình được "bao quanh bởi mọi thứ tôi yêu" và làm việc không ngừng. Dù vậy, ông vẫn thích một mình ra đồng quê vẽ, tin rằng những gì vẽ ở đó sẽ là tiếng nói của chính cảm nhận mình. Trong khoảng cuối 1868 đến đầu 1869, ông hoàn thành bức tranh này. Địa điểm chính xác không rõ; Ralph T. Coe cho rằng đó là gần trang trại Saint-Siméon ở Honfleur. Đây là bức lớn nhất trong khoảng 140 tranh tuyết của Monet.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy bắt đầu từ chú chim. Một con ác là đen đơn độc đậu trên cánh cổng gắn vào hàng rào phên đan, và vì trong tranh không có người, chấm đen nhỏ ấy trở thành điểm tựa cho cả khung cảnh. Rồi hãy để mắt lướt qua mặt tuyết. Nắng rọi xuống lớp tuyết mới, hàng rào và cánh cổng đổ những vệt bóng dài trên nền đất. Những bóng ấy không xám, không đen, mà xanh lam. Michael Howard nhận xét sắc xanh của bóng dài tương phản tinh tế với màu trắng kem của bầu trời và cảnh vật, gợi cái lạnh của một chiều cuối đông. Giám tuyển Lynn Orr chỉ ra rằng hình khối tan dần nhờ bảng màu hạn chế, phối cảnh không khí và nét cọ đứt đoạn.

Ý nghĩa và dụng ý

Lynn Orr gọi bức tranh là một khảo luận về những sắc độ của màu trắng khi nắng chạm vào tuyết mới. Đó chính là cốt lõi: Monet không chỉ vẽ một khung cảnh, mà vẽ cách ánh sáng làm thay đổi điều ta nhìn thấy. Đây là một trong những ví dụ đầu tiên về bóng đổ có màu của ông, cách làm về sau gắn liền với trường phái Ấn tượng. Lối hàn lâm vẽ bóng tối màu; Monet và các bạn lại muốn ghi lại ánh sáng thật, luôn biến đổi trong thiên nhiên, một quan niệm về cảm thụ màu sắc đã đến với giới nghệ thuật qua Goethe và Chevreul. Chú ác là bé nhỏ giữa bao la sáng rỡ khiến nghiên cứu ánh sáng ấy có hơi thở sống động và lặng lẽ.

Di sản

Monet gửi bức tranh đến Salon năm 1869 và bị loại vào tháng Tư. Nhà phê bình Paul Richard thuật lại rằng ban giám khảo thấy nó "quá tầm thường và quá thô". Monet tâm sự với tiểu thuyết gia Arsène Houssaye rằng sự khước từ ấy đã cướp miếng ăn của ông. Lịch sử về sau đã công bằng hơn. Giới sử học nghệ thuật nay xếp Con chim ác là vào hàng tranh tuyết đẹp nhất của Monet. Bức tranh thuộc sở hữu tư nhân cho đến khi Bảo tàng Orsay ở Paris mua lại năm 1984, và từ đó trở thành một trong những tác phẩm được yêu thích nhất của bảo tàng.