Luncheon on the Grass

Monet muốn vẽ một buổi dã ngoại trên tấm toan đủ lớn để chứa những nhân vật kích thước thật dưới nắng. Ông không bao giờ hoàn thành, và thứ còn lại là hai mảnh tranh được cứu khỏi ẩm mốc.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bữa trưa trên cỏ của Monet được vẽ trong khoảng 1865 đến 1866, như một lời đáp lại bức tranh cùng tên năm 1863 của Édouard Manet. Wikidata ghi năm 1866 và địa điểm là khu rừng Chailly-en-Bière. Monet định gửi tranh tới Salon năm 1866, nhưng ông đã đánh giá thấp thời gian cần để chuyển các phác thảo lên tấm toan cỡ người thật, nên đến kỳ triển lãm tranh vẫn dang dở. Về sau ông đưa tấm toan khổng lồ cho chủ nhà thay tiền thuê. Khi mua lại, tranh đã hư hại nặng vì nơi cất ẩm thấp, và ông buộc phải cắt ra để giữ những phần còn lành. Hai mảnh lớn, phần giữa và phần bên trái, còn tồn tại.

Điều nên ngắm kỹ

Bố cục đầy đủ có mười hai người mặc theo thời trang Paris đương thời, ngồi dã ngoại gần một bãi trống trong rừng. Họ quây quanh tấm khăn trắng bày trái cây, bánh ngọt và rượu vang. Phía trên, tán cây rụng lá theo mùa xé ánh nắng thành những mảng sáng tối lay động, tạo nên không khí của cảnh. Monet lót nền toan bằng tông sáng để bức tranh bừng lên. Hãy để ý nét cọ: mạnh mẽ, dứt khoát, với những mảng sáng lớn thay vì chuyển sắc mượt. Ở mảnh bên trái, hãy tìm những điểm màu rực trên váy một thiếu phụ, mà André Dombrowski gọi là tiếng còi báo động thị giác. Wikidata ghi kích thước 460 x 600 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Buổi dã ngoại của Monet mang thông điệp khác hẳn của Manet. Joel Isaacson nhắc rằng, theo Émile Zola, họa sĩ nào thời ấy cũng mơ đặt nhân vật cỡ người thật vào phong cảnh; Monet muốn vẽ cảnh theo lối đương đại, khách quan, tránh vẻ giả tạo trong bản của Manet. John House thấy ông tìm sự tươi mới, tức thời qua cách xếp nhóm thoải mái, và ánh sáng lấp lánh tự nhiên khác hẳn ánh sáng xưởng vẽ của Manet. Mary Gedo Matthews còn cho rằng Monet muốn chứng tỏ tầm nhìn của mình vượt trội. Gustave Courbet có mặt trong tranh, cùng người bạn thân Frédéric Bazille, được vẽ tới bốn lần trong bố cục gốc.

Di sản

Hai mảnh tranh còn lại nay ở Bảo tàng Orsay, Paris. Một phiên bản nhỏ hơn, có chữ ký của Monet, nằm ở Bảo tàng Pushkin, Moscow. Từ lâu nó được coi là phác thảo chuẩn bị, nhưng bảo tàng nay cho rằng đó có lẽ là bản vẽ lại sau tác phẩm hoàn chỉnh; nhờ nó ta thấy toàn bộ bố cục trước khi bị cắt. Bản này từng thuộc ca sĩ opera Jean-Baptiste Faure, rồi được Sergei Shchukin mua từ Paul Cassirer trong khoảng 1901 đến 1908, trước khi nhà nước Xô viết tịch thu bộ sưu tập năm 1918. Dù chỉ còn từng mảnh, bức tranh vẫn là tuyên ngôn đầy tham vọng về ánh sáng Ấn tượng.

Có thể bạn chưa biết

Vẽ khoảng 1865 đến 1866 theo Wikipedia; Wikidata ghi 1866 (Wikipedia, Wikidata).
Kích thước ghi nhận 460 x 600 cm (Wikidata).
Hai mảnh ở Bảo tàng Orsay; một phiên bản nhỏ ở Bảo tàng Pushkin (Wikipedia).
Khác với bức tranh cùng tên năm 1863 của Manet (Wikipedia).

Wikipedia · Wikidata